موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

دعوی تصرف عدوانی ، ممانعت از حق و مزاحمت چیست؟

تفاوت و اشتراکات کاربردی سه دعوی تصرف عدوانی ، ممانعت از حق و مزاحمت

مقدمه :
 شایسته ذکر است که دعاوی تصرف عدوانی، ممانعت از حق و ایجاد مزاحمت دارای تفاوت ماهوی هستند و در  مواد ۱۵۸ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی هر چند موضوع مال مورد تعرض را ،«مال غیر منقول» دانسته است ولی در قانون جلو گیری از تصرف عدوانی مصوب ۵۲ مال مورد تعرض را شامل مال منقول و غیر منقول بوده و بدین خاطر برخی معتقدند  ق ادم  قانون ۵۲ را در خصوص اموال منقول نسخ نکرده است .
در تفاوت ماهوی سه عنوان و اصطلاح حقوقی فوق  شایسته ذکر است:

1- در تصرف عدوانی ، شخصی عملا و بصورت مادی ملک غیر منقول دیگری را بدون اذن و اجازه متصرف میشود و از  تصرفات مالک یا متصرف سابق نیز خارج می کند.

 2- در ممانعت از حق، شخصی که در ملک دیگری حق انتفاع یا حق ارتفاق دارد  ، دیگری مانع  استفاده وی از حقوق ایشان می شود. بعبارت دیگر ملک از تصرف صاحب حق خارج نمیشود ولی امکان استفاده از ان بعلت ممانعت دیگری  از بین می رود و نیز ملک هم درتصرف ممتنع  نیست

3- در ایجاد مزاحمت ، ملک در تصرف مالک است و از آن استفاده می کند ولی دیگری  برای استفاده مالک زحمت و خلل ایجاد می کند .

اشتراکات :

بین سه دعوی مذکور اشتراکات ذیل بنظر می رسد :

1- در سه دعوی مذکور، اثبات سابقه تصرف در گذشته شرط است و نیز وجود سند مالکیت رسمی، دلیل بر این امر (سابقه تصرف در گذشته) محسوب می شود.

2- در سه دعوی مذکور شرط است که موضوع دعوی بدون رضایت متصرف اصلی یا از راهی غیر قانونی و عدوانی از تصرف وی خارج و یا موجب مزاحمت یا ممانعت از حق  شده باشد.

3- احکام غیر قطعی که  در هر سه دعوی صادر میشود قابلیت اجرا دارد و تجدیدنظرخواهی مانع اجرا نیست.

4- هر سه دعوی تابع تشریفات آیین دادرسی مدنی نیست و خارج از نوبت باید رسیدگی شود (هر چند در عمل به صراحت قانون بعضا توجه نمی شود)

وضعیت ملک مشاعی :

چنین وضعیتی هم در ملک طلق و هم در ملک مشاعی قابلیت تطبیق دارد.
در ملک مشاعی یکی از شرکا کل ملک را تصرف می کند و شریکش را از ملک مشاعی خارج می کند. در اینصورت برای شریک هم حق مطالبه اجرت المثل از زمان تصرفات غیر قانونی (اعم از عدوانی و غیر ماذون) ایجاد میشود و هم میتواند دعوی خلع ید علیه شریک متصرف مطرح کند و در زمان اجرای حکم ماده ۴۳ قانون اجرای احکام مدنی اعمال میشود. یعنی ملک از ید متصرف خارج و به تصرف هیچ کدام از شرکا داده نمیشود مگر اینکه شرکا برای تصرف توافق کنند و یا اینکه بعد از اخذ گواهی عدم افراز از اداره ثبت و صدور دستور فروش از دادگاه ، تمام اختلافات مال مشاعی بدین شکل فیصله می یابد.

logo-samandehi