موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

چگونه وصیت کنیم؟

وصیت : وصیت در لغت به معناى اندرز و نصیحت و آنچه بدان سفارش می‌کنند است و در علم حقوق نیز تقریباً بده همین معنا به کار می رود.
بدون تردید کمتر کسى است که تا کنون، با واژه وصیت برخورد نکرده باشد، وصیت از جمله اعمال حقوقى است که هر فردى ممکن است نیازمند آن باشد.
چه بسیار دیده شده است که اشخاص نمی‌توانند دیون و طلب‌ هاى خویش را در زمان حیات خود پرداخت یا مطالبه کنند یا تمایل به انجام کارى داشته‌ اند که قسمتى از آن را در زمان حیات، انجام داده‌ اند و بخشی از آن با فوت آنها ناتمام مانده است.
مستند به ماده ۸۲۶ قانون مدنی، وصیت تملیکى عبارت است از اینکه کسى عین یا قسمتى از مال خود را براى زمان بعد از فوتش به دیگرى مجاناً تملیک کند و همچنین وصیت عهدى به این معنا است که شخصى یک یا چند نفر را براى انجام امر یا امورى یا تصرفات دیگرى مأمور کند.
شرایط صحت وصیت: شرایط صحت وصیت شامل شرایط مورد نیاز برای موصی «وصیت‌ کننده» شرایط موضوع وصیت و شرایط مورد نظر برای وصی است.
موصی «وصیت‌ کننده»: وصیت کننده باید دارای چهار شرط باشد که عبارت است از:
1- بلوغ    2- عقل    3- اختیار    4- رشد.
در حقیقت، وصیت‌ کننده باید اهلیت داشته و مجاز به تصرف در اموال خود باشد.
وصیت کودک، فرد دیوانه، مست و کسی که او را مجبور کرده باشند وصیت کند و محجوری که از تصرف در اموالش ممنوع است، صحیح نیست.
هرگاه فرد دست به خودکشی یا اعمالی بزند که باعث جراحت و از بین رفتن خود شود و بعد از آن وصیت کند، در صورت فوت، وصیت باطل بوده و اگر زنده بماند، وصیتموصی نافذ است.
موصی می‌تواند در هر صورت از وصیت خود برگردد و وصیت دومی بعد از وصیت اول خود صادر کند که در این صورت وصیت دوم مورد پذیرش است و به اجرا در می‌آید.
موضوع وصیت: موضوع وصیت، باید جایز و از ملک شخص وصیت‌ کننده باشد و همچنین اگر فرد نسبت به اموال دیگران وصیت کند، صحیح نیست؛ اگرچه مالک آنها نیز اجازه بدهد.
نکته-  اگر از سوی مالک وصیت کرده و او نیز تنفیذ کند، صحیح می باشد.
بدهی‌ها، حقوق واجب الهی همچون خمس و زکات، مظالم و کفارات از اصل مال کم می‌شود؛ اگرچه فرد به آن وصیت نکرده باشد و شامل همه مال نیز بشود و حج واجب نیز اگرچه نذری باشد، همین حکم را دارد. انجام کارهای تبرعی «رایگان» همچون اطعام فقرا، اگر در حد 1/3 اموال باشد، نافذ است و بیش از آن را وارثان باید اجازه بدهند.
وصی: وصی یا به عبارتی شخص اجرا کننده وصیت باید بالغ، مسلمان و قابل اطمینان باشد؛ بر این اساس، وصیت به نابالغ، دیوانه و کافر صحیح نیست، اگر وصی مورد اعتماد باشد کافی است، گرچه احتیاط آن است که عادل باشد.
احتیاط واجب آن است که فرزند، وصیت پدرش را رد نکند، اما بر دیگران، پذیرش وصیت واجب نیست، حتی وصی پس از پذیرش و در زمان حیات وصیت‌ کننده می‌ تواند آن را پس بدهد؛ به شرط آن که به وصیت‌ کننده ابلاغ کند.
این در حالی است که اگر وصیت را بپذیرد و تا زمان مرگ وصیت‌ کننده آن را رد نکند یا اگر رد کرد، به اطلاع او نرساند، اجرای وصیت بر وصی واجب است. بلکه اگر وصی پس از مرگ وصیت‌ کننده از وصیت اطلاع یابد، حق رد آن را ندارد و باید آن را اجرا کند.
وصیت‌ کننده «موصی» می‌ تواند یک یا چند وصی‌ معین‌ کند، در صورت‌ تعدد، اوصیا باید مجتمعا به‌ وصیت عمل‌ کنند؛ مگر در صورتی که تصریح‌ به‌ استقلال‌ هر یک‌ شده باشد. در فرضی که وصایت به اجتماع است، تصمیم‌ها باید به اشتراک گرفته شود. عمل یکی از اوصیا نافذ نیست، مگر اینکه دیگران نیز آن را تنفیذ کنند.
شیوه‌های تنظیم وصیت‌ نامه: شاید مرسوم‌ ترین نوع وصیت‌ نامه آن باشد که شخص وصیت‌ کننده، گفته‌ های خود خطاب به ورثه را بر ورقه‌ ای از کاغذ با دست‌ خط خودش می‌نویسد و از چند معتمد محل نیز می‌خواهد تا زیر آن را امضا کنند.
البته این نوع وصیت‌ نامه از لحاظ حقوقی، وصیت‌ نامه عادی تلقی می‌شود و اگر ورثه بر صحت و درستی آن اقرار نکنند، معمولاً در مراجع رسمی پذیرفته نمی‌شود.
به طور کلی سه نوع وصیت‌ نامه قابل تصور است:
1- رسمی    2- خودنوشت     3- سری
1- وصیت‌ نامه رسمی: ویژگی وصیت‌ نامه رسمی این است که در یکی از دفترخانه‌ های اسناد رسمی نوشته می‌شود و تابع تشریفات و مقررات اسناد رسمی است.
2- وصیت نامه خود نوشت: وصیتی است که خود متوفی و با دست خط خود نوشته است البته این نوع وصیت زمانی معتبر خواهد بود که توسط خود متوفی نوشته و دارای تاریخ بوده و به امضاء او نیز رسیده باشد.
3- وصیت نامه سری: ممکن است به خط متوفی و یا خط دیگری باشد ولی به امضاء او رسیده و در اداره ثبت و یا دیگر مواردی که وزارت دادگستری مقرر نموده باشد به امانت گذاشته باشد .

logo-samandehi