موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

اصل استقلال امضا

اصل استقلال امضاء ها در اسناد تجاری «چک و سفته»
آیا راجع به چک و سفته و اوصاف آن اطلاع دارید؟
اصل استقلال امضا در چک و سفته چه تأثیری دارد؟
اسناد تجاری چیست و نقش استقلال امضا در آن کدامند؟
آیا تا کنون از وجود اصل استقلال امضا در چک و سفته اطلاعی دارید؟
در خصوص امضاء چک و سفته یکی از غلط ترین باورهایی که وجود دارد این است که بایستی حتماً برای انتقال چک و سفته از امضاء استفاده نمود و این در حالی است که امضاء در اسناد تجاری «چک و سفته» آثاری به همراه دارد که بعضاً بسیاری از افراد از آن اطلاع ندارند اگر خواهان داشتن اطلاعاتی در خصوص  اصل استقلال امضا در چک و سفته هستید مقاله پیش رو که توسط وکلای  گروه وکلای نستوه در موسسه حقوقی دادآوران نستوه تهیه شده است را مطالعه نمایید
درباره اصل استقلال امضاء در چک و سفته بدانیم...
امضاء عبارت است از هر علامتی که مطابق عرف و عادت مسلم هر کشوری معرف هویت شخص یا اشخاصی است که در ذیل نوشته گذاشته می‏شود اینجاست که اصل استقلال امضا در جهت حمایت ‏دارنده با حسن نیت سند تجاری «چک و سفته» پا به عرصه وجودی گذارد و نهایتاً منجر به تأسیس آن شده چرا که به طور معمول نوشته ها بدون امضاء یا ابزار جایگزین آن همچون اثر انگشت یا مهر فاقد اعتبار و سندیت بوده و انتساب آن نوشته به شخص یا اشخاص معین بدون آن میسر نیست و از این رو است که با امضاء، مهر و یا اثر انگشت مندرجات سند اعتبار داشته و میتوان آن را به شخص یا اشخاصی معینی منتسب نمود حال آنکه چک و سفته از این قاعده مستثنی نبوده و قانونگذار برای صدور برخی اسناد تجاری «چک و سفته» امضاء یا مهر را ضروری دانسته و فقط نسبت به چک امضاء را لازم دانسته است.
یکی از مهمترین اصول که در چک و سفته حاكمیت دارد، اصلی است با نام اصل استقلال امضا،  به موجب این اصل هر امضاء بر روی چک و سفته به هر عنوان اعم صادر كننده یا ظهرنویس و یا ضامن، به طور مستقل از دیگر امضاءها اعتبار دارد و به طور کلی چنانچه نسبت به امضایی ایراد حقوقی یا کیفری مطرح گردد، صادركننده نمی‌تواند با استناد به آن از پرداخت وجه سند به دارنده با حسن نیت خودداری نماید به این دلیل که صادر كننده به اعتبار امضای خود در قبال دارنده چک و سفته مسئولیت داشته است.
اصل استقلال امضا به معنای اعتبار مستقل هر امضاء نسبت به دیگر امضاء ها و عدم تسری بطلان یکی از آن امضاء ها به دیگر امضاء هاست که به طور یقین یکی از خصوصیات بارز و مهم چک و سفته به حساب می‏آید.
بر این اساس است که هر امضاء از سوی امضاء کننده چک و سفته مطابق قوانین و مقررات مربوط، مسؤولیتی مبنی بر تعهدات ناشی از امضاء خود در چک و سفته دارد، مگر در مواردی استثنائی همچون عدم اهلیت، قصد، رضای امضاء کننده یا فقدان وجود شرایط اساسی و شکلی چک و سفته که بحثی جدای از این موضوع است.
ایجاد امضاء در چک و سفته حاکی از اراده انشائی و واقعی امضاء کننده یا متعهد در جهت قبول موضوع سند مورد امضاء و معاقباً قبول آثار قانونی آن است و این موضوع است که می تواند دلیل به وجود آمدن تعهد امضاء کننده و سپس الزام متعهد به انجام موضوع تعهد باشد که حقیقت امر بر این است که به طور معمول در به گردش در آمدن چک و سفته شخص یا اشخاص متعددی از زمان شکل گیری آن که صدور است تا خاتمه که زمان انجام تعهد و وصول مبلغ مورد تعهد است دخیل می باشند که نتیجه آن این است که امضاکنند گان را در شرایطی که ذکر گردید در مقابل دارنده سند مسئول به پرداخت قرار می‏دهد به طور مثال چنانچه حجر امضاء کننده چک و سفته و یا ورشکستگی وی و یا ممنوعیت از انجام معامله و قبول تعهد در زمان امضاء ثابت گردد مسئولیتی متوجه او نخواهد بود.
در رویه قضایی و مطابق قانون بار اثباتی ادعای حجر، ورشکستگی و یا ممنوعیت قانونی که موجب بی‏ اعتبار شدن امضاء و نتیجه آن سلب مسئولیت امضاء کننده در چک و سفته است بر عهده مدعی است چرا که به مقتضای اصل صحت، اعتبار امضائی که ذیل سندی شده است صحیح است و شامل آثار قانونی ناشی از آن میشود مگر اینکه خلاف آن ثابت شود.
سوال اینجاست که اگر بی‏ اعتباری یک یا چندین امضاء درج شده در چک و سفته به دلایلی ثابت گردد از جمله معلوم گردد شخص براتکش در زمان صدور برات محجور و یا ورشکسته بوده است و یا... حالیه مسئولیت امضاء کنندگان و همچنین وضعیت حقوقی چک و سفته چطور و چگونه است؟
در پاسخ بدین موضوع می بایست مفهوم اصل استقلال امضا در چک و سفته» به صورت مختصر ارزیابی گردد:
مفهوم اصل استقلال امضاها در چک و سفته:  
همانگونه که گفته شد به طور معمول امضاء کنندگان متعددی در گردش سند تجاری «چک و سفته» دخیل هستند و تحت شرایطی بایستی مسئولیت پرداخت مبلغ را بر عهده ‏گیرند.
در اصل استقلال امضا، هر امضائی بایستی به صورت مستقل و بدون ‏ارتباط با دیگر امضاء ها در نظر گرفته شود و صحت یا بطلان هر امضاء سند تجاری «چک و سفته» نبایستی به دیگر امضاء ها ارتباطی پیدا کند و منجر به تغییر وضعیت و آثار قانونی آن گردد و نهایتاً هر امضائی مسلماً بیانگر تعهدی مستقل نسبت به امضاهای دیگر بوده و حکایت از آن دارد که تعهد امضاء کننده آن مد نظر است مگر در مواردی که به موجب قانون و یا بطلان  آن محرز گردد.
رأیی مبین اصل استقلال امضا که از شعبه اول دادگاه حقوقی یک همدان صادر گردیده است بدین شرح است که: « ادعای جعلی بودن امضاء ظهرنویس را بر فرض صحت ادعا موجب سقوط مسئولیت صادر کننده چک ندانسته و به این اعتبار دعوای خواهان را مردود اعلام کرده است» این رای که بعداً مورد تایید شعبه ۲۱ دیوان عالی کشور نیز قرار گرفته است مهر تأییدی است بر اصل استقلال امضا و چنانچه برخی از امضاها بنا به دلائلی از جمله عدم اهلیت، تقلبی یا جعلی بودن امضاء بدون اعتبار شناخته شود و یا به واسطه هر ایراد دیگر موجب عدم تعهد یکی از امضاء کنندگان سند گردد، تعهد سایر امضا کنند گان کما فی السابق به قوت خود باقی خواهد بود.
وکیل یا وکلای دادگستری را محرم دانسته و فرهنگ و وکالت را در کشور نهادینه کنیم چرا که عدم حضور وکیل یا وکلای دادگستری در دعاوی باعث ضرری بس افحش گردد، وکیل یک انسان است اما با یک تفاوت و آن هم این که وکیل یا وکلای دادگستری دارای اطلاعاتی است که بقیه افراد جامعه نه جاهل به آن بلکه با آگاهی کمتر پس حداقل برای هر کاری با وکیل یا وکلای خود مشورت نمایید یا یک وکیل پایه یک دادگستری برای تمام امور خود داشته باشید چرا که وکالت نهادی مستقل در کشور است و وکیل آزادانه در محاکم حضور دارد، هم اکنون با موسسه حقوقی دادآوران نستوه در ارتباط باشید.

logo-samandehi