موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

اصول حاکم بر چک

 قانون چک و اصول حاکم برقانون چک
اصول چک کدامند؟
چک و باید ها و نباید ها؟
اصول متصور برای چک چیست؟
آیا دانستنی های اصول چک را میدانید؟
درباره قانون چک و اصول حاکم بر قانون چک بدانیم...
آنچه در مقاله قبل مشخص گردید تعریف چک مطابق قانون چک بود حالیه اصول حاکم بر قانون چک را بررسی کرده و مهمترین آنها را به اختصار مورد ارزیابی قرار میدهیم :
1- وصف تنجیزی اسناد تجاری «چک، سفته»
2- وصف تجریدی اسناد تجاری «چک، سفته»
3- وصف قابلیت انتقال اسناد تجاری «چک، سفته»
4- اصل اشتغال ذمه اسناد تجاری «چک، سفته»
5- و...
1- وصف تنجیزی یکی از اصول حاکم بر قانون چک
تنجیز در لغت اینگونه معرفی شده است:
حاضر آمدن، رو گردانیدن و... ولی آنچه مد نظر است معنا ی آن در علم حقوق است که تنجیز چک را اینگونه معرفی کرده: «مجموعه ای از اعمال حقوقی كه در اسناد تجاری همانند چک صورت میپذیرد و میتواند شامل صادر نمودن، ظهرنويسی کردن ، مورد ضمانت قرار دادن  میشود.»
این موضوع در مورد چک به صورت ناقص اعمال شده است چراکه در قانون صدور چک در موادی چک را در صوری هم که غير منجز صادر شده بی اعتبار نمیداند و فقط شرط تعليقی آن را در ماده 3 قانون چک اینگونه معرفی نموده: «هر‌گاه در متن چک شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد بانک به آن شرط ترتیب اثر نخواهد داد» ولی وجود وصف تنجیزی در چک را میتوان این دانست که پرداخت مبلغ مندرج در چک مشروط و معلق به شرط نیست.
2- وصف تجریدی یکی دیگر از اصول حاکم بر قانون چک
تجرید در لغت اینگونه معرفی شده است:
تنهایی گزیدن و پوست کندن و... ولی آنچه مد نظر است معنای آن در علم حقوق است که تجرید چک را اینگونه معرفی کرده: «وصف تجریدی را به طور خلاصه میتوان رابطه مستقل منشاء صدور چک و رابطه حقوقی بعدی آن دانست.«
هر چند صدور چک دارای منشاء جدایی است ولی آثار حقوقی و تعهد طرفین در قبال چک بدون هیچ وابستگی از منشاء است چرا که خود یک تعهد جدید جدای از تعهد لاحق است.
3- وصف قابلیت انتقال یکی دیگر از اصول حاکم بر قانون چک
انتقال در لغت اینگونه معرفی شده است: جا به جا شدن، از جائی به جای دیگر رفتن، نقل شدن و... ولی آنچه مد نظر است معنا و مفهوم حقوقی است که انتقال چک را اینگونه معرفی کرده: «چک دارای این قابلیت است که با یک امضاء و یا بدون امضاء نیز به شخص دیگری منتقل گردد ولی در خصوص امضاء آن موجبات افزایش اعتبار را فراهم می آورد چرا که افراد بیشتری را در پرداخت وجه آن به صورت تضامنی موظف به پرداخت میکند.»
4- اصل اشتغال ذمه یکی دیگر از اصول حاکم بر قانون چک
وجود چک در ید مدعی، دلیلی بر اشتغال ذمه امضاء كنندگان چک است که در این خصوص آراء متعددی در محاکم اصدار یافته است که مورد تأکید قرار گرفته از جمله رأی بدوی منعكس در دادنامه شماره ۷۳/۳۱۸/۱۸ مورخ 1374/06/19 شعبه ۱۸ دیوانعالی كشور:
بخشی از رأی اینگونه است:« آقای «الف» دادخواستی به خواسته صدور حكم بر محكومیت خوانده به پرداخت سه فقره چک به مبلغ ... ریال به انضمام هزینه دادرسی به طرفیت آقای «ب» تقدیم دادگاه حقوقی آمل نموده و بشرح مذكور در دادخواست توضیح داده است خوانده به موجب سه فقره چك های شماره...جمعاً مبلغ .... ریال به وی بدهكار و به استناد فتوكپی چك های برگشتی بانک رسیدگی و صدور حكم را خواستار گردیده...
نظر به اینكه فتوكپی مصدق چك های اسنادی و گواهی‌های عدم پرداخت وجه آن كه صحت صدور و اصالت آن مصون از ایراد خوانده می باشد دلالت بر اشتغال ذمه نامبرده به میزان خواسته در قبال خواهان دارد و دفاع خوانده بشرح لایحه ابرازی مبنی بر اینكه ... وجه چک شماره ... بموجب رسید مورخ ... پرداخت شده است فلذا موردی برای طرح دعوی نیست به نظر دادگاه موجه نمی باشد، زیرا فتوكپی مصدق رسید مورخ ... ابرازی خوانده ظاهراً حكایت بر دریافت مبلغ ... ریال توسط شخصی به نام ... از خوانده دعوی بابت چک آقای «الف» دارد كه این ادعای خوانده بر فرض صحت پرداخت از ناحیه مدیون به غیر داین است كه با توجه به انكار خواهان از دریافت وجه مذكور طبق ماده ۲۷۱ قانون مدنی چنین ادعایی قانوناً قابل اعتنا نمی باشد و در آنجا كه خوانده دلیل دیگری بر پرداخت وجوه مورد مطالبه و برائت ذمه خود ابراز و ارائه ننموده است بنابراین دادگاه دعوی خواهان را محمول بر صحت تشخیص و مستنداً به ماده ۳۵۷ قانون آئین دادرسی مدنی خوانده را به پرداخت مبلغ ... ریال بابت اصل خواسته و مبلغ ... ریال بابت هزینه دادرسی به نفع خواهان صادر می نماید».
موسسه حقوقی دادآوران نستوه تقدیم می کند، وکالت یک شغل است همانند همه مشاغل در کشور و فرد مشغول به حرفه وکالت را به عنوان وکیل پایه یک دادگستری می شناسند و وکیل کارشناس است، کارشناس مسائل حقوقی بیایید از مشاوره کارشناسان حقوقی که همان وکلای دادگستری هستند بی نصیب نباشیم و در امور حقوقی خود از وکلا استفاده کنیم، وکیل میداند آنچه را ما نسبت به آن آگاهی کامل نداریم و وکیل است آنکه کارشناس مسائل حقوقی است وکیل دادگستری امین ما است برای داشتن وکیل پایه یک دادگستری می توانید به دفتر وکالت یا مؤسسه حقوقی و یا خود وکیل دادگستری مراجعه نمایید البته بعد از مراجعه به وکیل یا وکلای دادگستری حتماً پروانه آنها را که از سوی کانون وکلای دادگستری صادر شده است دقت فرمایید تا مبادا سود جویان را به جای وکلای دادگستری اشتباه نگیریم.

logo-samandehi