موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

ابطال سند

سند یکی از الزامات جامعه کنونی است. به وسیله سند می توان در محکمه نسبت به پیروزی امیدوار بود. در مواردی شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد که ابطال سند چگونه است؟ برای ابطال سند به کجا باید مراجعه کنیم؟ شرایط ابطال سند چگونه است؟ مدارک ابطال سند چیست؟ برای ابطال سند به کجا باید مراجعه کنیم؟ تعریف سند چیست؟ شرایط ابطال سند چیست؟ و سوالاتی مشابه آنچه پیشتر گفته شد در خصوص ابطال سند برای شما به وجود آید، موسسه حقوقی دادآوران نستوه با تهیه مقاله پیش رو با عنوان ابطال سند توسط گروه وکلای نستوه امیدوار است از مراجعه به موسسات حقوقی غیرمعتبر و غیرمجاز به جد بپرهیزید.

ماده 1284 قانون مدنی سند را چنین تعریف نموده است: «سند عبارت است از هر نوشته که در مقام دعوا و یا دفاع در مقابل آن قابل استناد باشد.» ماده 1286 همان قانون سند را بر دو نوع دانسته است: سند رسمی و سند عادی.

سند رسمی سندی است که در ادارات ثبت اسناد و املاک و یا دفاتر اسناد رسمی و یا نزد سایر مامورین رسمی و در حدود قانون تنظیم شده باشند. هر سندی که رسمی نباشد، عادی محسوب می شود، اسناد عادی نیز در حدود قوانین معتبر می باشند.

طبق قانون مدنی اسناد رسمی دربرابر طرفین و وراث و قائم مقام آنان معتبر می باشند و اعتبار آن نسبت به اشخاص ثالث در صورتی است که قانون تصریح کرده باشد.

بر اساس ماده 22 قانون ثبت، همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک ثبت شد، دولت تنها کسی را که ملک به اسم او ثبت شده است و یا کسی که ملک مزبور به او منتقل گردیده است  و این انتقال در دفتر املاک به ثبت رسیده یا این که ملک مزبور از مالک رسمی ارثاً به او رسیده باشد را مالک خواهد شناخت.

 بیشتر بدانیم : سند مالکیت چیست ؟ 

در رویه قانونی، دعوایی وجود دارد که «دعوای ابطال سند رسمی» نام دارد.

به نظر می رسد که با توجه به روح قوانین و دکترین حقوقی و اصل عدم تخدیش به اسناد رسمی و دولتی، ممکن است غیر ممکن به نظر برسد. لیکن صوری خاص وجود دارد که بایستی دعوای ابطال اسناد رسمی طرح گردد و سپس پس از صدور حکم بر ابطال سند رسمی، مفاد حکم اجرا می شود و سند رسمی مذکور باطل می گردد.

ماهیت این دعوا در واقع، باطل و بلااثر کردمن مندرجات و کلیات آن سند است.

علت طرح چنین دعوایی می تواند گوناگون باشد مثلاً صدور سندهای متفاوت در معامله معارض، یا صدور چندین شناسنامه برای یک شخص و یا  بی اعتباری سند صادره بر مبنای معامله ای که سند بر پایه آن صادر شده است. بطور مثال اگر معامله ای باطل باشد  بایستی دادخواستی مبنی بر ابطال سند رسمی صادره بر اساس آن معامله را داشت.

 بیشتر بدانیم : دعوای ابطال سند رسمی چیست ؟

عدم تطابق سند با قوانین ثبت وقانون مدنی، صدور سند در مالکیت معارض، صدور سند اشتباهی و صدور سند برای موقوفات و املاک افراد فوت شده از دیگر دلایلی هستند که می توانند موجب تقدیم دادخواست ابطال سند رسمی گردند.

یکی دیگر از انواع اسنادی که قابل ابطال است اسناد مجعول است. فرضاً شخصی برای باغی سند مجعول درست میکند و با آن سند مجعول باغ را به فروش می رساند.

همچنین  اسناد مبتنی بر قراردادهای صوری با فرض اثبات عدم حقیقی بودن آنها  با حکم دادگاه قابل ابطال می باشد.

چنانچه معامله باطل با سند رسمی انجام شده باشد، دادگاه صادرکننده حکم بطلان معامله، آیا مکلف است سند رسمی را ابطال نماید؟ نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه اعلام داشته است همان‌ گونه که از مقررات ماده ۳۹۱ قانون مدنی هم قابل استنباط است، اگر مبیع مستحق ‌للغیر درآید، آن معامله فاسد بوده و طبق ماده ۳۶۵ قانون مدنی بیع فاسد اثری در تملک نداشته و لذا چنین معامله ‌ای باطل است. مع ‌ذلک نظر به اینکه اثبات بطلان معامله فاسد، مستلزم اثبات فساد آن معامله است، به خصوص در مواردی که مستند انجام چنین معامله ‌ای سند رسمی باشد، دادگاه باید به درخواست ذی ‌نفع ضمن اصدار حکم ثبوت فساد معامله، بطلان آن و بی ‌اعتباری سند رسمی انجام معامله موصوف را مورد حکم قرار داده، مقرر دارد مراتب بی اعتباری سند رسمی در اجرای ماده ۷۱ قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران مصوب ۱۳۵۴ به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام شود. مع ‌ذلک اگر حکم اعلام فساد و بطلان معامله دلالت صریح بر بی ‌اعتباری مفاد سند رسمی کند، می ‌توان نسبت به اعمال ماده ۷۱ قانون مزبور اقدام نمود تا بی ‌اعتباری سند در دفتر املاک ثبت شود و در این صورت نیازی به اصدار حکم جداگانه ابطال سند نیست.

 بیشتر بدانیم : نحوه دریافت سند مالکیت

گاهی نیز اشخاص و موسسات در قالب وامی که در اختیار شخص قرار می دهند، از وی می خواهند که سند مالی را به نام آنها بزنند. در چنین حالتی ممکن است علی رغم پرداخت دین، طلبکار مال را به  بدهکار برنگرداند. در این مورد می توان با اثبات اینکه ورای انتقال سند، قصد انتقال نبوده این انتقال صرفاً برای پشتوانه بدهی بوده است تقاضای ابطال سند را از دادگاه نمود.

لازم به ذکر است در مورد اسنادی که از طریق جرایمی مانند کلاهبرداری نیز انتقال داده شده اند، می توان تقاضای ابطال سند را نمود.

مرجع صالح برای طرح این دعوا با توجه به نوع سند متفاوت است، تقاضای ابطال اسناد اموال غیر منقول در همان حوزه ای انجام می شود که مال غیر منقول وجود دارد.

در مورد سایر اموال و اسناد نیز طبق قواعد عام آیین دادرسی مدنی رفتار می شود.

 بیشتر بدانیم : استفاده از سند مجعول

لازم به ذکر است که دعوای ابطال سند رسمی از دعاوی پیچیده و ظریف حقوقی می باشد. اسناد رسمی، همانطور که گفته شد از اعتبار و استحکام برخوردارند و جز در شرایط استثنایی نمی توان آنها را تخدیش و یا باطل نمود. خواهان دعوای ابطال اسناد رسمی بایستی ادله موجهی را  برای ادعای خود در دست داشته باشد. برای مثال ثابت کند که در اثر مالکیت معارض خوانده دعوا دارای سند مالکیت ملک وی گردیده است.  

مراجعه به وکیل می تواند منجر به این شود که شما را نسبت به آینده امیدوار کند و از نوع و نحوه دعوی آگاه شوید. شما می توانید با مراجعه به موسسات حقوقی معتبر که توسط وکیل یا وکلای دادگستری دارای پروانه وکالت تشکیل شده و دارای اعتبار می باشد به صورت تخصصی از مشاوره تیم وکلا بهره جویید. وکیل دادگستری دارای پروانه معتبر از کانون وکلای دادگستری می باشد و قابل استعلام از مراجع قانونی می باشد.

logo-samandehi