موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

ابطال سند رهنی

یکی از دعاوی که ممکن است نام آن را شنیده باشید دعوی ابطال سند رهنی است. البته شاید در حال حاضر نیز قصد طرح دعوی ابطال سند رهنی را داشته باشید و یا اینکه اقدام به طرح دعوی ابطال سند رهنی نموده باشید. حال نظور از دعوی ابطال سند رهنی چیست؟ شرایط طرح دعوی ابطال سند رهنی چیست؟ مدارک طرح دعوی ابطال سند رهنی چیست؟ نحوه طرح دعوی ابطال سند رهنی چگونه است؟ دعوی ابطال سند رهنی به طرفیت چه کسانی مطرح می شود؟ مرجع صالح برای رسیدگی به دعوی ابطال سند رهنی کجاست؟ در این مطلب سعی داریم به بررسی یکی از دعاوی حقوقی با عنوان ابطال سند رهنی بپردازیم، با این اوصاف که برای طرح صحیح دعوی ابطال سند رهنی و یا دفاع از دعوای ابطال سند رهنی نیازمند وکیل متخصص می باشید لیکن آنچه در دعوی ابطال سند رهنی می تواند وجود داشته باشد توسط موسسه حقوقی دادآوران نستوه برای شما عزیزان به اشتراک گذاشته می شود، لازم به ذکر است مطلب فوق توسط گروه وکلای نستوه تهیه و تنظیم شده است.

به موجب ماده ۷۷۱ قانون مدنی (رهن عقدی است که به موجب آن مدیون مالی را برای وثیقه به داین می دهد). در حقیقت در عقد رهن مدیون جهت تضمین بازپرداخت دین خود مالی اعم از منقول یا غیر منقول را به وثیقه طلبکار می دهد تا پس از سر رسید دین و امتناع از پرداخت، طلبکار بتواند از محل وثیقه به طلب خود دست یابد. پس از انعقاد عقد مزبور به مدیون راهن و به طلبکار مرتهن اطلاق می شود. در مواردی که عقد رهن باطل می باشد می بایست اقدام به طرح دعوی ابطال سند رهنی نمود در ذیل به بررسی مواردی که نیاز به طرح دعوی ابطال سند رهنی است می پردازیم.

دعوی ابطال سند رهنی در چه مواردی طرح می شود؟

ممکن است شخص مدیون مال متعلق به دیگری را در رهن طلبکار قرار دهد، برای مثال شخص الف به سبب دینی که به شخص ب دارد مال متعلق به ج را در رهن وی قرار می دهد. چنانچه شخص ج که مالک مال مرهونه می باشد اذن و اجازه خود را در خصوص عقد فضولی منعقده اعلام ننماید نوبت به طرح دعوی ابطال سند رهنی می رسد. در حقیقت مالک می بایست به طرفیت مدیون و طلبکار اقدام به طرح دعوی ابطال سند رهنی نماید.

مورد دیگر فرضی است که شخص مالک پس از فروش مال خود به موجب سند عادی، همان مال را به موجب سند رسمی در رهن غیر قرار می دهد. در این فرض نیز خریدار می تواند اقدام به طرح دعوی ابطال سند رهنی و الزام مالک به تنظیم سند رسمی انتقال نماید. برای مثال، الف مال خود را به موجب مبایعنامه عادی به شخص ب می فروشد و متعاقباً همان مال را به موجب سند رسمی در رهن شخص ج قرار می دهد. در این مثال ب می تواند به طرفیت الف و ج اقدام به طرح دعوی ابطال سند رهنی و الزام به تنظیم سند رسمی انتقال نماید.

ممکن است عقد رهن فاقد شرایط اساسی صحت معامله باشد. مثلاً یکی از طرفین عقد محجور باشد یا مال قانوناً قابلیت به رهن دادن را دارا نباشد «مثلاً در توقیف اجرایی باشد» همچنین این امکان وجود دارد مقررات خاص عقد رهن مقرر در قانون مدنی رعایت نگردیده باشد در این صورت نیز عقد از مرحله ایجاد باطل و بلااثر تلقی شده و می بایست نسبت به طرح دعوی ابطال سند رهنی اقدام نمود.

طرفین دعوی ابطال سند رهنی چه کسانی هستند؟

مالک یا متضرر از عقد رهن می توانند با رعایت تشریفات مقرر قانونی نسبت به طرح دعوی ابطال سند رهنی اقدام نمایند. در صورتی که این دعوی از سوی شخصی غیر از طرفین عقد مطرح شود الزاماً باید به طرفیت راهن و مرتهن طرح گردد.

برخی از نکاتی که در دعوی ابطال سند رهنی می بایست رعایت گردد

۱- اگر خریدار به موجب مبایعنامه عادی قصد طرح دعوی ابطال سند رهنی را دارد، می بایست همزمان الزام مالک به تنظیم سند رسمی انتقال را نیز درخواست نماید در غیر این صورت خواسته ابطال سند رهنی به تنهایی راه به جایی نخواهد برد.

۲- اگر عقد رهن قبل از تنظیم سند رسمی مربوط به آن به موجب سند عادی منعقد شده باشد بهتر است خواسته بطلان عقد رهن مندرج در سند عادی نیز در ستون خواسته درج گردد.

۳- در صورت صدور اجراییه نسبت به مفاد سند رهنی، خواسته ابطال اجراییه نیز در دادخواست تصریح گردد.

مرجع صالح برای رسیدگی به دعوی ابطال سند رهنی کدام است؟

در صورتی که مال مرهونه غیرمنقول باشد دعوی مزبور در دادگاه حقوقی محل وقوع ملک طرح می گردد. چنانچه مال مرهونه منقول باشد دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است.

دعوی ابطال سند رهنی چه تفاوتی با دعوی الزام به فک رهن دارد؟

در خصوص دعوی ابطال سند رهنی توضیحات کافی داده شد. اما در خصوص دعوی الزام به فک رهن باید به عرض برسد؛ این دعوی در مواردی طرح می گردد که عقد رهن صحیح و منطبق با مقررات قانونی منعقد گردیده است، ولی پس از آنکه داین طلب خود را دریافت نمود از تعهد خود مبنی بر فک رهن امتناع می نماید. در این فرض مدیون راهی به غیر از طرح دعوی با عنوان الزام به فک رهن ندارد. برای مثال شخص الف مال خود را در ازای طلب شخص ب در رهن وی قرار میدهد. پس از پرداخت دین از جانب مدیون، طلبکار از انجام تعهد و فک رهن امتناع می نماید . در این مثال، مدیون می بایست اقدام به طرح دعوی الزام به فک رهن نماید.

همچنین در مواردی این امکان وجود دارد مالی خریداری شود که سابقاً در رهن قرار گرفته است. در این فرض نیز خریدار می بایست اقدام به طرح دعوی الزام به فک رهن و تنظیم سند رسمی انتقال نماید.

جهت مشاوره و اعطای وکالت در کلیه دعاوی حقوقی مخصوصا دعاوی مربوط به عقد رهن به موسسه حقوقی دادآوران نستوه مراجعه نمایید. گروه وکلای نستوه متشکل از وکلای متخصص عضو کانون وکلای مرکز آماده است تا در کلیه چالش های حقوقی پیش و رو به عنوان مشاور یا وکیل در کنار شما باشد.

در پایان توصیه و تاکید می کنیم؛ از مراجعه به موسسات حقوقی تاسیس شده توسط افراد غیر وکیل خودداری نمایید. با مراجعه مستقیم به دفاتر حقوقی وکلای رسمی دادگستری از خدمات حقوقی افراد متخصص و مطلع که زندگی خود را در مسیر کسب دانش حقوق صرف نموده اند برخوردار شوید.

logo-samandehi