موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۸۶۰۷۱۲۴۱
مشاوره حقوقی رایگان

سوال خود را بپرسید

ابطال وصیت نامه

سلام بر دوستان و همراهان همیشگی

در مطلب پیش رو که توسط وکیل دادگستری در تیم تحریریه موسسه حقوقی دادآوران نستوه تنظیم و ارائه می گردد، به شرح و بیان یکی از دعاوی حقوقی تحت عنوان ابطال وصیت نامه خواهیم پرداخت.

پیش از شروع بحث می بایست تاکید نماییم، پیش از هر گونه اقدام حقوقی و قضایی با وکلای رسمی عضو کانون وکلای دادگستری مشورت نمایید. گروه وکلای نستوه با بهره گیری از وکلای مجرب و متخصص عضو کانون وکلای دادگستری همواره مشتاق است تا در کلیه امور حقوقی به عنوان وکیل یا مشاور در کنارتان باشد.

یکی از مباحث حقوقی مشترک در همه جوامع بشری، بحث مربوط به وصیت و اعلام اراده جهت تعیین و تکلیف مالکیت اموال و دارائی برای بعد از مرگ می باشد. در واقع، هر شخص واجد شرایط با تکیه بر مقررات قانونی و شرعی، و تا موقعی که در قید حیات است، می تواند اراده خود را بر روی کاغذی آورده و در خصوص مالکیت بخشی از اموالش برای دوران پس از مرگ تعیین و تکلیف نماید. این کاغذ وصیت نامه به حساب می آید. گفتنی است، در این مطلب قصد نداریم به شرح و بیان انواع انواع وصیت و چگونگی تنظیم آن بپردازیم، بلکه در این نوشتار در مورد بررسی دعوی ابطال وصیت نامه صحبت خواهیم کرد.

اما صحبت در خصوص دعوی ابطال وصیت نامه بدون دانستن مفاهیم و تعاریف قانونی مربوط به وصیت نامه کاری بی هوده و تا حدودی محال است. مضافاً اینکه، غالب مخاطبین ما خوانندگان غیر حرفه ای هستند، پس آشنایی با برخی الفاظ و اصطلاحات حقوقی مربوط به وصیت نامه به منظور درک صحیح ادامه این مطلب لازم و تا حدودی ضروری می باشد.

مواردی که در خصوص ابطال وصیتنامه می بایست مد نظر قرار دهید عبارت است از

  • وصیت نامه چیست؟
  • انواع وصیت نامه کدام است؟
  • دعوی ابطال وصیت نامه چگونه است؟
  • در چه مواردی می توان وصیت نامه را ابطال نمود؟
  • برای طرح دعوی ابطال وصیت نامه به کدام مرجع مراجعه نماییم؟

شما عزیزان می توانید در صورت نیاز به اخذ مشاوره تخصصی هم اکنون با وکیل ابطال وصیت نامه در ارتباط باشید.

تعریف وصیت نامه و انواع آن از منظر قانون مدنی

بر اساس مقررات قانون مدنی ایران وصیت نامه بر دو قسم می باشد، عهدی و تملیکی. در ذیل به تعریف هر یک خواهیم پرداخت.

در وصیت تملیکی، وصیت کننده مال خود اعم از عین یا منفعت را برای پس از مرگ مجاناً به دیگری تملیک می کند. برای مثال شخصی وصیت می کند؛ بعد از مرگ، کتاب هایم متعلق به برادرم احمد باشد. یا وصیت می کند؛ بعد از مرگ، منفعت فلان خانه ام برای مدت یک سال متعلق به خواهرم سارا باشد. مثال های گفته شده از اقسام وصیت تملیکی به حساب می آیند.

در وصیت عهدی، شخص وصیت کننده اموال خود را به غیر تملیک نمی کند؛ بلکه شخصی را برای پس از مرگ خود مامور انجام اعمالی می نماید. مثلاً در قالب وصیت عهدی می گوید: پس از مرگم، اداره امور فرزندان صغیرم با رضا برادرم خواهد بود. همانطور که می بینید، در این مثال، مالی به رضا تملیک نگردیده است. بلکه رضا، صرفاً وصی و مامور به انجام کار خاص برای پس از مرگ وصیت کننده شده است.

انواع وصیت نامه از منظر قانون امور حسبی

از منظر قانون امور حسبی وصیت نامه عهدی و تملیکی بر سه قسم می باشد. در حقیقت قانون امور حسبی نوعی تقسیم بندی شکلی برای وصیت قائل شده است.  این سه قسم عبارتند از:

  • وصیت رسمی
  • وصیت خود نوشت
  • وصیت سری

وصیت نامه رسمی:

به وصیت نامه ای گفته می شود که توسط دفترخانه اسناد رسمی تنظیم گردد. در واقع وصیت کننده با حضور در دفتر خانه اسناد رسمی آخرین اراده خود را در قالب وصیت نامه رسمی انشاء خواهد نمود.

وصیت نامه خود نوشت:

به وصیت نامه ای گفته می شود که به خط یا به اصطلاح دست نوشت شخص وصیت کننده تنظیم می گردد. با این توضیح که تمامی مفاد و عبارات یک وصیت خود نوشت (اعم از تارخ، متن و امضاء) توسط شخص وصیت کننده نوشته خواهد شد. خوب است بدانید، اشخاص فاقد سواد خواندن و نوشتن نمی توانند وصیت نامه خود نوشت تنظیم نمایند.

وصیت نامه سری:

به وصیت نامه ای گفته می شود که توسط شخص وصیت کننده یا شخص دیگری نوشته خواهد شد. پس از تحریر به امضاء شخص وصیت کننده می رسد و متعاقباً در پاکت قرارمی گیرد و پس از لاک و مهر و موم در اداره ثبت اسناد و املاک به امانت سپرده می شود.

اصطلاحات قانونی مربوط به وصیت

در این قسمت قصد داریم، شما را با برخی از اصطلاحات قانونی مربوط به وصیت نامه آشنا نماییم. در ادامه این مطلب که توسط تیم تحریریه گروه وکلای نستوه تنظیم و ارائه گردیده است با ما همراه باشید.

موصی:

به شخصی که وصیتی می کند موصی می گویند.

موصی له:

به شخصی می گویند که به نفعش وصیت تملیکی می شود.

موصی به:

به مالی که مورد وصیت تملیکی قرار می گیرد موصی به می گویند.

وصی:

شخصی است که به موجب وصیت نامه عهدی مامور به انجام کاری خاص می گردد.

با خواندن مطالب فوق دانستیم؛ تعریف وصیت چیست، اقسام وصیت از منظر قانون مدنی و قانون امور حسبی کدام است، همچنین با عبارات و اصطلاحات قانونی مربوط به وصیت آشنا شدیم. در ادامه، به شرح و بیان دعوی ابطال وصیت نامه خواهیم پرداخت.

مواردی که می توان وصیت نامه را ابطال نمود:

۱ . مطابق مقررات قانون مدنی ایران، موصی در انشاء وصیت تملیکی آزادی تام الاختیار نخواهد داشت. در واقع، موصی صرفاً تا میزان یک سوم از اموال و دارائی خود را می تواند برای پس از مرگ وصیت نماید. در صورتی که موضوع وصیت تملیکی بیش از یک سوم اموال و دارائی موصی باشد، تنفیذ وصیت منوط به اراده وراث می گردد. خوب است بدانید،هر وارثی صرفا به میزان سهم الارث خود می تواند مازاد بر یک سوم را تنفیذ نماید. در صورتی که وارث تمایلی به تنفیذ مازاد بر یک سوم نداشته باشد می تواند دعوی ابطال وصیت نامه نسبت به مازاد یک سوم را مطرح نماید.

۲ . در برخی مواقع وصیت قابل تجزیه و تفکیک است. در این صورت، موصی له می تواند بخشی از وصیت را قبول نموده و بخش دیگر آن را رد نماید. در صورتی که موصی له بخشی از وصیت را رد نماید، در خصوص همان بخش قبول نشده می توان دعوی ابطال وصیت نامه را طرح نمود. در این فرض وصیت نسبت به بخش قبول شده صحیح و در خصوص بخش رد شده ابطال می گردد.

۳ . اگر بعد از فوت موصی؛ موصی له وصیت را رد نماید، دیگر نمی تواند آن را قبول کند. در حقیقت با رد وصیت از جانب موصی له وصیت باطل و بی اثر می گردد. در این فرض می توان دعوی ابطال وصیت نامه به لحاظ رد از جانب موصی له را طرح نمود.

۴ . موصی باید در حین وصیت عاقل و بالغ و مختار باشد. در صورت فقدان هر یک از موارد مزبور و با فرض اثبات آن می توان متعاقباً وصیت نامه ای را که نویسنده آن عاقل یا بالغ یا مختار نبوده است را ابطال نمود.

۵ . مطابق قانون مدنی وصیت به مال غیر باطل است. پس وصیت نامه ای که موضوع آن متعلق به وصی نمی باشد را می توان ابطال نمود.

۶ . شاید در برخی از فیلم ها و مجموعه های نمایشی دیده و شنیده باشید، شخصی می گوید: "از ارث محرومت می کنم!" چنین وصیتی باطل و بی اثر است. در واقع هیچ کس نمی تواند به موجب وصیت نامه وارث خود را از ارث محروم نماید. پس وصیت نامه ای که موضوع آن محرومیت وارث از ارث است را می توان متعاقباً ابطال نمود.

۷ . مطابق قانون، اگر شخصی وصیتی بر خلاف وصیت اول خود بنماید، وصیت دوم صحیح است. حال اگر پس از فوت موصی دو وصیت متعارض کشف گردد، می توان اولین وصیت را ابطال نمود چراکه آخرین اراده موصی مورد قبول خواهد بود.

علاوه بر موارد فوق ، ابطال وصیت نامه در موارد دیگری نیز میسر خواهد بود. همچنین طرح دعوی ابطال وصیت نامه دارای ظرایف و نکات حقوقی بسیاری می باشد که در این نوشتار کوتاه فرصت پرداختن به تمامی آن ها ممکن نمی باشد. لازم است است بدانید، رسیدگی به دعوی ابطال وصیت نامه تا زمانی که ترکه تقسیم نشده است در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی آخرین اقامتگاه متوفی خواهد بود. همچنین ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ممکن می باشد.

امیدواریم، مطلب فوق که توسط تیم تحریریه موسسه حقوقی دادآوران نستوه تنظیم و ارائه گردیده است مورد مطالعه و استفاده شما عزیزان واقع گردد. گروه وکلای نستوه با بهره گیری از وکلای متخصص و با تجربه عضو کانون وکلای دادگستری مرکز همواره مشتاق و آماده است به عنوان وکیل یا مشاور در کنارتان باشد.

logo-samandehi