موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

اعتراض به رای اراضی موات

دعوای حقوقی اعتراض به اراضی موات دارای شرایط منحصر به فرد می باشد. در موارد عدیده ای مشاهده شده است در مواردی که در دعوای اعتراض به رای اراضی موات توسط اشخاص صورت گرفته است به دلیل عدم رعایت شرایط قانونی دارای ایراداتی بوده و چه بسا موجبات ورود ضرر را فراهم نموده است. در این مقاله که در موسسه حقوقی دادآوران نستوه و توسط گروه وکلای نستوه در خصوص اعتراض به اراضی موات تهیه شده است سعی بر آن داریم که شرایط دعوای اعتراض به اراضی موات را برای شما عزیزان شرح دهیم. قبل از هر چیز شاید سوالاتی از قبیل اعتراض به رای اراضی موات توسط چه اشخاصی مطرح می شود؟ مرجع صالح به رسیدگی اعتراض به آرای اراضی موات کجاست؟ آیا اعتراض به آراء اراضی موات دارای مهلت می باشد؟ اعتراض به آراء اراضی موات به چند دسته تقسیم میگردد؟

پاسخ به سوالات فوق :

1-اعتراض به آراء اراضی موات توسط مالک یا مالکین رسمی و غیر رسمی مطرح می شود، البته مالک یا مالکین غیر رسمی بدواً موظف می باشند مالکیت خود را از طریق مراجع قضایی اثبات نموده و سپس به آرای اراضی موات اعتراض نماید.

2-مرجع صالح به رسیدگی به این اعتراض ها، دادگاه های عمومی محل وقوع ملک باشد که آرای این دادگا ها، قابل تجدیدنظر همان استان می باشد.

3-این اعتراضات کلا به دو دسته تقسیم می شود : 1- اعتراض به آراء اراضی موات واقع در محدوده ی قانونی شهرها، که شرح آن را در ادامه مطلب خواهیم گفت.

شرح مطلب

انواع کلی اراضی از دیدگاه فقه و حقوق

فقها و حقوقدانان ما، تقسیم بندی های فراوانی را در خصوص اراضی انجام داده اند، که در یک تقسیم بندی کلی که مبتنی بر عمران و آبادی می باشد، می توان این اراضی را به 3 دسته «موات»، «بایر» و «دایر» تقسیم نموده که در این مقاله فقط به شرح دسته اول یعنی اراضی موات خواهیم پرداخت.

تعریف اراضی موات

ماده27 قانون مدنی اراضی موات را «زمین هایی که معطل افتاده و آبادی و کشت و زرع در آنها نباشد» تعریف کرده است، همچین تعاریفی از این قبیل در سایر قانون ها از جمله ماده 3 قانون اراضی شهری، ماده3  قانون زمین شهری، ماده یک آیین نامه اجرایی قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد و دیگر قوانین، که همگی آنها در معطل ماندن عدم سابقه عمران و آبادانی اراضی، مشترک میباشد، بنابراین زمین موات، زمینی است که به دلیل نداشتن سابقه احیاء و عمران، بیکار و معطل مانده باشد.

نحوه ی اعتراض به آرای اراضی موات :

همانطور که پیشتر معروض داشتیم، اراضی موات به 3 دسته اراضی واقع در محدوده قانونی شهرها و اراضی خارج از محدوده قانونی شهرها تقسیم میشود که بر هر کدام از این دو دسته یک قانون خاص حاکم می باشد. در ادامه به بررسی هرکدام از این دسته ها میپردازیم.
1-قانون زمین شهری مصوب سال 1366 حاکم بر اراضی موات واقع در محدوده قانونی و حریم شهر ها می باشد. به موجب قانون فوق تشخیص  اراضی موات واقع در محدوده قانونی شهرها بر عهده کمسیون ماده 12 قانون زمین شهری میباشد که از طرف وزارت مسکن و شهرسازی تعیین میگردد .

آرای صادره از کمسیون ماده 12 ظرف 3 ماه از تاریخ اعلام به مالک یا مالکین یا آگهی آن در روزنامه های کثیرالانتشار، قالب اعتراض در دادگاههای عمومی محل وقوع ملک می باشد، که این مهلت سه ماهه از تاریخ اطلاع مالک یا مالکین لحاظ میگردد .

این اعتراض بدین صورت است که زمین مذکور سابقه عمران و احیاء از جمله کشت و کار، وجود درخت و درختچه داشتن گواهی عمران و... تا قبل از تصویب قانون مذکور بوده است، برای مثال حتی اگر برای یک سال هم سابقه کشت داشته و پس از آن معطل افتاده باشد زمین مذکر از شمول اراضی موات خارج و جزو اراضی بایر خواهد بود، بنابراین تشخیص کمیسیون ماده12 اشتباه بوده است.

از آنجایی که موضوع اراضی موات با غیر موات جزء مباحث تخصصی میباشد، نیاز به بررسی دقیق این اراضی توسط کارشناسان دادگستری، در زمینه کشاورزی و... جهت بررسی خاک و انجام آزمایش های تخصصی و نیز مشاهده و تفسیر عکس های هوایی موجود میباشد که سابقه عمران و آبادی یا عدم آن مشخص گردد و دادگاه ها نیز اراضی به هیات های کارشناسی ارجاع میدهند.

2- قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن مصوب 1365 حاکم بر اراضی موات خارج از محدوده ی قانونی شهرها میباشد.

تشخیص اراضی موات خارج از محدوده ی قانونی شهرها به عهده هیات های 7 نفره مستقر در سازمان امور اراضی می باشد که چنانچه نظر بر موات بودن اراضی داشته باشند این تصمیم آنها قابل اعتراض در دادگاه های عمومی محل وقوع ملک می باشد.

از آنجایی که در قانون اخیرالذکر و آیین نامه اجرایی آن، هیچگونه مهلتی برای اعتراض به آراء هیات های 7 نفره در خصوص موات بودن اراضی، مراتب را با ذکر کامل مشخصات ملک و محل آن به همراه کروکی به اداره ثبت اسناد و املاک محل اعلام و جریان ثبتی آن را استعلام اداره ثبت سابقه ثبتی اراضی را برای هیات مذکور ارسال می دارد و چنانچه زمین موات اعلام شده، دارای مالک باشد هیات مراتب را به آدرس مالکین ابلاغ می نماید.

پس از اعتراض مالکین نسبت به اینکه اراضی آنها موات نبوده، دادگاه پرونده را جهت مشخص شدن موضوع به هیات کارشناسان رسمی ارجاع میدهد. چنانچه ملک مذکور تا قبل از سال 1356  سابقه عمران و احیاء و آبادانی از جمله کشت و زرع، دارای مستحدثات وجود سنگ چین، سدبند، جوی آب، زه کشی داشته باشد حتی اگر فقط یک سال سابقه کشت یا آثار آبادانی داشته باشد، ملک مذکور از شمول اراضی موات خارج و تقسیمات هیات مذکور توسط دادگاه باطل میگردد.

کارشناسان رسمی نیز با بهره گیری از یو تی ام، تغییر نقشه های هوایی، تصاویر ماهواره ای، عکس های هوایی، آزمایشات دقیق خاک شناسی و... سابقه احیاء و کشت و زرع اراضی مورد اعتراض را مشخص می نمایند اما دادگاه میتواند تصمیم صحیحی اتخاذ نماید.

رای صادره از دادگاه، قابل تجدید نظر در دادگاه های تجدید نظر همان استان می باشد.

دادخواست اعتراض به آراء کمیسیون ماده 12 به طرفیت وزارت مسکن و شهرسازی و یا اداره ی کل زمین شهری می باشد که بهتر است هر دوی آنها طرف دعوی قرار گیرند.

  دادخواست اعتراض به آراء هیات های 7 نفره به طرفیت اداره منابع طبیعی شهرستان محل وقوع ملک و سازمان امور اراضی وزارت کشاورزی مطرح میگردد.

logo-samandehi