موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

دعوی مطالبه سهم الشرکه

مطالبه سهم الشرکه یا الزام به تحویل سهم الشرکه

در بررسی دعوای مطالبه سهم الشرکه، ابتدا بایستی به تعریف شرکت بپردازیم. شرکت مطابق تعریف قانون مدنی عبارت است از اجتماع حقوق مالکین متعدد در شی واحد و به نحوه اشاعه و اشاعه در لغت به معنای پراکندن، پاشیدن، گستردن، گسترش می باشد و در عرف حقوقی به معنای پراکنده بودن حقوق مالکین متعدد در یک شی واحد می باشد.

حال سوال این است که شرکت چیست؟ سهم الشرکه چیست؟ دعوای مطالبه سهم الشرکه چیست؟ دعوای مطالبه سهم الشرکه چگونه اقامه می شود؟ مدارک مورد نیاز برای طرح دعوای مطالبه سهم الشرکه چیست؟ دادگاه صالح برای دعوای مطالبه سهم الشرکه کدام است؟ دعوی مطالبه سهم الشرکه دعوی مالی یا غیر مالی محسوب می شود؟ برای مطالبه سهم الشرکه به کجا مراجعه نمایم؟ برای اطلاع از سوالاتی که دارید می توانید با وکلا و مشاوران موسسه حقوقی دادآوران نستوه که در قالب گروه وکلای نستوه فعالیت می نمایند در ارتباط باشید.

تعریفی که در صدر مطلب گفته شد، تعریف قانونی مدنی از شرکت بود لکن دعوی مطالبه سهم الشرکه هم در شرکت مدنی (که شخصیت حقوقی ندارد و ممکن است به نحو اختیاری مانند عقد شرکت برای اداره باغ  یا اجباری «ارث» به وجود آمده باشد) و هم در شرکت تجاری (که بر اساس قانون تجارت و با توافق شرکا حاصل می گردد و شخصیت حقوقی مستقل نیز دارد) وجود دارد.

سهم الشرکه حق  مالی هر یک از شرکا از درآمد شرکت و به نسبت سهمی است که در شرکت دارد.

سهم الشرکه یک حق مالی است که هر شریک، طلبکار آن بوده و حق مطالبه آن را از شرکت خواهد داشت و با توجه به نوع شرکت نحوه مطالبه آن متفاوت خواهد بود. درپاره ای از شرکت ها، مطالبه سهم الشرکه به وسیله قرارداد فی مابین و یا توافق شفاهی طرفین و در برخی دیگر از شرکت ها به موجب ورقه  سهم می باشد.

بنابراین هر زمانی که چند شخص در مالکیت مالی شریک باشند و یا هر شریک مالی را برای تشکیل شخصیت واحدی به نام شرکت آورده باشند (سهم الشرکه یا سهام ، هر یک از آنان می توانند دعوی مطالبه سهم الشرکه را اقامه نمایند)

با به وجود آمدن اشاعه در مال الشرکه، هر یک از شرکا در سود و زیان آن شریک شده و حق دخل و تصرفات حقوقی در آن را دارد.

* در مورد مطالبه سهم الشرکه شرکت های تجاری نیز امکان مطالبه سهم الشرکه وجود دارد. در شرکت تجاری نیز شرکا در سود و منافع شرکت دخیل بوده و آورده هر کدام از آنها گرچه در نهایت شخصیت حقوقی واحدی را تشکیل می دهد، اما سهم الشرکه آنها  طلب دینی شریک بوده و از شرکت یا شرکا قابل مطالبه است.

* در شرکتهای مدنی، هر شریک پس از انعقاد قرارداد و با توجه به سهم خود، مالک سود و منافع حاصل از شرکت است. این سود و منافع به کسی تعلق دارد که به موجب قرارداد، در آن شرکت سهیم می باشد. قرارداد می تواند کتبی باشد و یا شفاهی.

در مورد قراردادهای کتبی شرکت مدنی، شریک در صورت مطالبه سهم الشرکه می تواند با ارائه آن قرارداد به دادگاه، شراکت خود را اثبات نماید. اما چنانچه قرارداد شرکت شفاهی و لفظی باشد، شریک برای طرح دعوی مطالبه سهم الشرکه بایستی ادله لازم را ارائه دهد، این ادله شامل اقرار یا شهادت سایر شرکا میتواند باشد.

لازم به ذکر است که در شرکتهای مدنی هر یک از شرکا می تواند با توافق دیگر شرکا سهم بیشتری مطالبه نماید.

شرکت مدنی شخصیت حقوقی ندارد و از ساز و کارهای شرکتهای تجارتی بی بهره است. مدیر شرکت مدنی شخصی است که طبق قرارداد بایستی آن مال را اداره کند. مدیر شرکت وظیفه دارد که سهم الشرکه را به سایر شرکا پرداخت کند، لکن چنانچه از پرداخت آن خودداری کند، شریکی که سهم الشرکه را مطالبه دارد بایستی به دادگاه مراجعه کرده و دعوی مطالبه سهم الشرکه را علیه مدیر شرکت و سایر شرکا اقامه نماید.

در این دعوی، شریکی که سهم الشرکه را مطالبه دارد، بایستی با در دست داشتن قرارداد شرکت یا ادله ای که بر شراکت او دلالت دارد (مانند گواهی فوت وارث یا انحصار وراثت در شرکت حاصل از ارث) و مدارک شناسایی به دادگاه صالح مراجعه کرده و دعوی مطالبه سهم الشرکه را مطرح کند.

دادگاه پس از بررسی قرارداد و نیز فعالیت شرکت و احضار سایر شرکا و مدیر شرکت و چنانچه ادعای خواهان را احراز نماید، حکم به پرداخت سهم الشرکه خواهد داد.

اما در شرکتهای تجاری، شرکت به محض ایجاد دارای شخصیت حقوقی واحد می گردد. پس از تشکیل شرکتهای تجارتی، خود شرکت در برابر مطالبات و دیون می تواند خوانده یا خواهان قرار بگیرد.

در شرکت های تجاری چنانچه از فعالیت شرکت سود و منافعی حاصل گردد، مدیران شرکت ملزم به تقسیم سود و منافع بین شرکا هستند. در صورت استنکاف از پرداخت سود، شریک می تواند به دادگاه مراجعه کرده و الزام مدیران شرکت به پرداخت سهم الشرکه را بخواهد.

در مطالبه سهم الشرکه شرکت های تضامنی، خواهان می تواند با در دست داشتن قرارداد و سهم الشرکه خود و چنانچه سودی حاصل شده باشد، به طرفیت هر شریک یا شرکا و در مراجع قانونی، دعوای مطالبه سهم الشرکه را مطرح کند.

در مورد شرکت های سهامی، از آنجا که در شرکت های سهامی شرکا دارای سهم هستند و ورقه سهم را دارا می باشند، ورقه سهم نشان دهنده میزان سهم شریک و تعهدات شرکت در برابر او است، لذا شریک می تواند در صورتی که سودی عاید شرکت گردد، سهم الشرکه خود را مطالبه کند و چنانچه مدیر یا مدیران از پرداخت آن سهم الشرکه خودداری کنند، با طرح دعوی مطالبه سهم الشرکه و اثبات آن سود خود را دریافت نماید.

در مورد سایر شرکت های تجاری، شریک با استناد به شرکت نامه و یا قرارداد می تواند سهم الشرکه خود را مطالبه نماید.

 در مورد دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوی مطالبه سهم الشرکه بایستی در دو فرض قائل به تفکیک شد، اول در فرضی است که طرف دعوی شریک یا شرکا بوده که در این صورت بایستی به دادگاه محل اقامت او مراجعه کرد زیرا سهم الشرکه مالی است منقول، که دعاوی مربوط به آن نیز غیر منقول به حساب می آید.

فرض دوم حالتی است که خواهان قصد دارد شرکت را خوانده قراردهد، در این فرض دعوی بایستی در محل اقامت شرکت اقامه گردد.

دعوی مطالبه سهم الشرکه دعوی است مالی و هزینه دادرسی آن بر مبنای خواسته اخذ می گردد.

لازم به ذکر است که چنانچه مبلغ سهم الشرکه کمتر از بیست میلیون تومان باشد، رسیدگی به این دعوی در صلاحیت شورای حل اختلاف خواهد بود.

دعاوی تجاری در بادی امر، دعاوی ساده ای به نظر می رسند و لیکن پس از ورود به موضوع، از چنان پیچیدگی برخوردارند که کوچکترین اشتباه یا عدم دقت و یا عدم بررسی دقیق اسناد مانند اساسنامه و شرکتنامه و اوراق سهم ، می تواند منجر به شکست در دعوی و ورود خسارت گردد. حضور وکیل متخصص در دعاوی این شرایط را می تواند آسان نماید. جالب است بدانید حقوق تجارت در پاره ای موارد چنان با حقوق مدنی و به خصوص حقوق قراردادها نزدیکی دارد که تسلط بر آن جز با تسلط بر دو حوزه قراردادها و حقوق شرکت ها ممکن نخواهد بود.

از این رو، دپارتمان حقوق شرکتهای موسسه حقوقی دادآوران نستوه، با دارا بودن وکلا با تجربه و متخصص و صاحب نظر در حقوق شرکت ها، خود را مفتخر می داند که میزبان و راهنمای شما هموطنان گرامی در امر دعاوی مربوط به شرکت ها باشد.

logo-samandehi