موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

مطالبه وجه سفته

سفته بعد از چک یکی از پرکاربردترین اسناد تجاری محسوب می شود، فلذا بدیهی است که بیشترین دعاوی پس از چک به سفته اختصاص یابد، سوال اساسی این است که سفته چیست؟ یا جهت حل و فصل اختلافات راجع به سفته به کدام قوانین مراجعه نماییم؟ در تنظیم  سفته به چه مواردی دقت نماییم؟ عدم تنظیم صحیح سفته چه ضمانت اجرائی دارد؟ وجه سفته چگونه قابل مطالبه است؟ برای مطالبه وجه سفته به کدام مرجع مراجعه نماییم؟ این نگرانی ها برای افرادی که متقاضی استفاده از سفته می باشند بسیار طبیعی است. فلذا دپارتمان تخصصی گروه وکلای نستوه مقاله ذیل را در موسسه حقوقی دادآوران نستوه برای شما عزیزان در خصوص مطالبه وجه سفته آماده نموده است.

سفته چیست؟ سفته وسیله ای برای پرداخت دین یا تضمین انجام تعهد می باشد که در  معاملات تجاری و غیر تجاری کاربرد بسیاری دارد. کاربردهای صدور سفته متفاوت است. برای مثال؛ شخصی کالایی را خریده و متعهد می شود مبلغ آن را پس از یک ماه پرداخت نماید. در این فرض، فروشنده  به میزان مبلغ بدهی خریدار از وی سفته مطالبه می نماید، تا چنانچه خریدار از پرداخت بدهی خود امتناع نمود بتواند به طلب خود دست یازد. یا در فرضی دیگر، شخصی جهت اخذ تسهیلات بانکی و تضمین بازپرداخت اقساط وام اقدام به سپردن سفته نزد بانک وام دهنده می نماید. همچنین بارها پیش آمده هر یک از ما جهت همکاری یا استخدام با موسسات و شرکت های دولتی یا خصوصی جهت تضمین حسن انجام کار یا تعهدات قراردادی اقدام به سپردن سفته نزد طرف دیگر قرارداد نموده ایم. بنابراین ملاحظه می گردد؛ صدور سفته می تواند علت های متفاوتی داشته باشد. و سوالی که مناسب است در اینجا پاسخ داده شود اینکه؛ جهت آشنایی با مقررات مربوط به سفته به کدامیک از قوانین می بایست مراجعه گردد؟

اولین قانونی که در ایران، راجع به مقررات سفته صحبت نموده است قانون تجارت مصوب 1311 می باشد. قانونگذار در مواد 307 و 308 از قانون پیش گفته به بیان شرایط شکلی سفته می پردازد؛ و تصریح می نماید که مقررات کلی راجع به برات در خصوص سفته نیز لازم الرعایه است.

در تنظیم  سفته به چه مواردی دقت نماییم؟ در موارد ذیل به تشریح و بیان احتیاط هایی می پردازیم که گیرنده یا ذینفع سفته می بایست در هنگام اخذ سفته

به آن ها توجه و دقت داشته باشد.

به تعبیر بهتر در مواردی که در جایگاه گیرنده سفته از شخص صادر کننده می باشید به نکات ذیل توجه نمایید :

الف- مطابق ماده 308 از قانون تجارت سفته می بایست واجد مهر یا امضا صادر کننده آن باشد. دقت نمایید؛ چنانچه سفته فاقد مهر یا امضا از جانب صادر کننده نباشد، نه تنها سفته بلکه به هیچ عنوان سند تلقی نمی شود و در هیچ دادگاهی قابل استناد نیست.

ب- مورد دیگر تاریخ صدور می باشد. در این باره لازم است خاطرنشان  شود؛ تاریخ سفته می بایست به روز، ماه و سال تصریح گردد؛ در غیر اینصورت دارنده نمی تواند از مزایای تجاری سفته بهره مند شود. با این توضیح که درج تاریخ دقیق سفته می تواند به حروف یا عدد باشد و در خصوص بین حروف و عدد تفاوتی وجود ندارد. اما چنانچه سفته فاقد تاریخ صدور باشد مزایای آن با یک سند مدنی برابری می کند.

پ- مورد بعدی مبلغ سفته می باشد. مقنن در بند1 ماده 308 همان قانون اشعار می دارد، مبلغ سفته باید با تمام حروف نوشته شود. اما چنانچه  مبلغ سفته به حروف نوشته نشود و صرفاً با عدد تصریح گردد فاقد هرگونه ضمانت اجرا میباشد.

ت- در سفته بر خلاف برات لازم نیست نام گیرنده وجه یا دارنده تصریح گردد. بنابراین صدور سفته می تواند در وجه شخص معین یا در وجه حامل باشد. پس شما به عنوان دارنده سفته می توانید از صادر کننده آن درخواست نمایید که سفته را در وجه شخص شما یا در وجه حامل صادر نماید.

ث- مورد آخر تاریخ پرداخت سفته می باشد. تاریخ پرداخت سفته می تواند؛ به وعده معین، به رویت و عندالمطالبه باشد. عدم درج تاریخ پرداخت می تواند سفته را از اعتبار یک سند تجاری خارج نماید.

در ادامه توصیه و تاکید می شود؛ اگر در جایگاه صادر کننده سفته می باشید و قرار است سفته ای را بابت حسن انجان کار یا ضمانت انجام تعهدی صادر نمایید در متن سفته علت صدور آن را تصریح کنید.

عدم تنظیم صحیح سفته چه ضمانت اجرائی دارد؟ در صورتی که سفته با شرایط مذکور در قانون تجارت که در فوق مورد بررسی قرار گرفت تنظیم نگردد، دارنده نمی تواند از مزایای اسناد تجاری برخوردار شود. با این توضیح که دارنده دیگر نمی تواند به طرفیت ظهر نویس «چنانچه سفته دارای ظهر نویس باشد» و ضامن ظهر نویس طرح دعوی نماید. صرفاً باید به طرفیت مسئول نهایی سفته یعنی صادر کننده طرح دعوی کند.  همچنین برای درخواست تامین خواسته ( توقیف اموال مدیون قبل از صدور حکم ) به ناچار باید خسارت احتمالی پرداخت نماید در غیر اینصورت درخواست تامین خواسته مورد پذیرش قرار نخواهد گرفت.

وجه سفته چگونه قابل مطالبه است؟ برای آنکه دارنده سفته بتواند از مزایای اسناد تجاری برخوردار شود و وجه سفته را از کلیه متعهدین آن مطالبه کند، ( صادر کننده و ظهر نویس ها )  سفته می بایست کلیه شرایط مقرر قانونی را دارا باشد، که در فوق به بررسی آن ها پرداختیم. علاوه بر موارد پیش گفته دارنده می بایست به وظایف قانونی خود نیز جامه عمل بپوشاند. دارنده باید ظرف 10 روز از تاریخ سررسید اقدام به واخواست یا همان اعتراض به عدم تادیه نماید و ظرف 1 یا 2 سال از تاریخ اعتراض در محاکم دادگستری طرح دعوی کند. در صورتی که مواعد پیش گفته رعایت نگردد، سفته دیگر یک سند تجاری تلقی نمی شود و صرفاً می تواند به عنوان یک سند مدنی مستند دعوی قرار گیرد.

برای مطالبه وجه سفته به کدام مرجع مراجعه نماییم؟ بر خلاف چک، سفته یک سند لازم الاجرا محسوب نمی شود، و جهت مطالبه وجه سفته نمی توان از طریق دوایر اجرای ثبت ادارات ثبت اسناد و املاک اقدام نمود. شما جهت مطالبه وجه سفته می بایست به محاکم دادگستری مراجعه نمایید. در حقیقت مطالبات مربوط به سفته صرفاً از طریق طرح دعوی در محاکم دادگستری قابل مطالبه خواهد بود و مرجع دیگری به غیر از دادگستری به مطالبات موضوع سفته رسیدگی نخواهد کرد.

برای این منظور شما می بایست ابتدا نسبت به واخواست سفته ظرف مدت 10 روز از تاریخ سر رسید اقدام کرده و سپس با تقدیم دادخواست مطالبه وجه سفته به طرفیت متعهدین آن حقوق قانونی خود را استیفاء نمایید. البته اکیدا توصیه می گردد؛ شخصاً از تنظیم دادخواست خودداری نمایید، چرا که تنظیم یک دادخواست صحیح و هوشمندانه نیازمند تجربه و تخصص در زمینه دعاوی مربوط به مطالبات اسناد تجاری می باشد. بنابراین پیشنهاد می گردد جهت جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه خود دسته کم برای تنظیم دادخواست به وکلای حرفه ای دادگستری مراجعه نمایید.

 سخن آخر اینکه؛ گروه وکلای نستوه جهت ارائه مشاوره و قبول وکالت به صورت تخصصی، در دعاوی مربوط به مطالبه سفته در کنار شما خواهند بود. امیدوار داریم آغاز کننده گامی باشیم؛ که شهروندان محترم به جای مراجعه به موسسات حقوقی تحت مدیریت افراد ناآگاه به قوانین و رویه های موجود و غیر حرفه ای، بتوانند با اطمینان خاطر از خدمات حقوقی و وکالتی وکلای حرفه ای دادگستری بدون واسطه برخوردار شوند. تاکید می کنیم؛ با مراجعه به اهل فن و وکلای حرفه ای دادگستری، از نسخه پیچی افراد نا آگاه و غیر حرفه ای  که با دخالت های بی جا، حق خود و دیگران را تضیع می کنند پیشگیری نمایید. 

logo-samandehi