موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

ابطال ثبت واقعه ازدواج

در مواردی پس از ازدواج بنا به دلایلی شرایط ابطال ثبت واقعه ازدواج فراهم می گردد. ابطال ثبت واقعه ازدواج شرایطی دارد و می بایست جهت اجرای آن این موارد رعایت گردد. ابطال ثبت واقعه ازدواج چنانچه به موجب شرایط موجود اقامه نگردد می تواند آثار غیرقابل جبرانی به همراه داشته باشد. سوالاتی که می تواند در این خصوص وجود داشته باشد بر این منوال است که شرایط ابطال ثبت واقعه ازدواج چیست؟ مدارک طرح دعوی ثبت واقعه ازدواج چیست؟ آیا در حقوق ایران الزامی برای  ثبت ازدواج وجود دارد؟ در چه مواردی می توان دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج مطرح نمود؟ دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج از جانب چه کسی مطرح می شود؟ در صورت ابطال ثبت واقعه ازدواج تکلیف مهریه زن چه خواهد شد؟ مرجع صالح برای رسیدگی به دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج کجاست؟ برای اطلاع از ابطال ثبت واقعه ازدواج مقاله تهیه شده در موسسه حقوقی دادآوران نستوه را که توسط وکیل پایه یک دادگستری در گروه وکلای نستوه تنظیم گردیده است را مطالعه نمایید.

در حقیقت همواره این امکان وجود دارد، پس از انعقاد و ثبت عقد نکاح یکی از زوجین یا حتی شخص ثالثی مدعی ابطال ثبت واقعه ازدواج گردد. عقد نکاح نیز مانند هر عقد دیگر می بایست واجد شرایط اساسی صحت عقد باشد علاوه بر موارد گفته شده، قانون مدنی به تاثیر از فقه امامیه موارد موانح نکاح را مورد تصریح و بررسی قرار داده است که در این مطلب به شرح و بیان آن خواهیم پرداخت. قبل از شروع بحث لازم می باشد به این سوال پاسخ دهیم، آیا در حقوق ایران الزامی برای  ثبت ازدواج وجود دارد؟ پاسخ این سوال مثبت است. برابر با ماده 49 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 چنانچه ازدواج دائم به ثبت نرسد مرد مشمول ضمانت اجرای کیفری خواهد شد. با ما همراه باشید تا در ادامه  دعوی ابطال ثبت واقعه ازدوج را مورد بررسی قرار دهیم.

در چه مواردی می توان دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج مطرح نمود؟

برای اینکه ازدواج به شکل صحیح منعقد و ثبت شود، نیاز به رعایت شرایط قانونی دارد. به تعبیر بهتر نکاح دارای شرایطی است که تحقق یا نفوذ نکاح منوط به وجود آن ها راست. این موارد را به شرح آتی مورد بررسی قرار می دهیم :

1- ابطال ثبت واقعه ازدواج  به جهت ازدواج بین دو همجنس

 این مورد از بدیهیات حقوقی است و نیاز به توضیح یا  تفسیر ندارد. این امکان وجود دارد با توجه به پیشرفت های علم پزشکی یکی از زوجین پس از عقد نکاح از طریق روش های پزشکی تغییر جنسیت دهد. در این صورت می توان اقدام به طرح دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج نمود. چرا که شرط اولیه نکاح یعنی اختلاف در جنس منتفی شده است.

2- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت وجود اکراه یا فقدان قصد وارده

نکاح ماهیتاً یک عقد می باشد و طرفین آن مانند طرفین هر عقد دیگری می بایست دارای قصد و اراده واقعی برای انعقاد عقد باشند. بنابراین در صورتی که نکاح به شکل صوری یا بدون قصد و اراده زوجین یا یکی از آنان منعقد شود متعاقباً می توان دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج را مطرح نمود.

همچنین در صورتی که یکی از زوجین از روی اکره یا اجبار تن به ازدواج دهد متعاقباً می تواند موجبی برای طرح دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج باشد.  

3- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت عدم رعایت شرایط مقرر در ماده 1041 قانون مدنی 

برابر با ماده 1041 قانون مدنی ایران نکاح دختر قبل از رسیدن به سن 13 سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به سن 15 سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی و تشخیص مصلح از جانب دادگاه صالح.  بنابراین چنانچه پسر یا دختری قبل از رسیدن به سن مذکور و بدون رعایت شرایط قانونی ازدواج نماید و این ازدواج به ثبت برسد، متعاقباً می توان نسبت به طرح دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج اقدام نمود.

4- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت نکاح دختر باکره بدون اجازه پدر یا جد پدری و تحصیل حکم از دادگاه

مطابق ماده 1043 قانون مدنی ایران نکاح دختر باکره اگرچه به سن بلوغ رسیده باشد موقوف به اجازه پدر یا جد پدری اوست. بنابراین در صورتی که دختر باکره بدون اجازه پدر یا جد پدری و بدون اخذ حکم دادگاه اقدام به ازدواج و ثبت آن نماید متعاقباً پدر یا جد پدری می تواند نسبت به طرح دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج اقدام نماید. البته در حیطه عمل این مورد نادر است، چرا که دفترخانه رسمی ازدواج و طلاق بدون اجازه پدر یا ارائه حکم دادگاه اقدام به ثبت ازدواج دختر باکره نمی نماید.

5- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت اشتباه در شخصیت طرف مقابل

در صورتی که یکی از زوجین در شخصیت طرف مقابل اشتباه نماید نکاح به علت فقدان قصد و اراده واقعی طرف اشتباه کننده باطل خواهد بود. چرا که شخص اشتباه کننده قصد و اراده برای ازدواج با شخصی غیر از طرف مقابل خود را داشت. در صورت فوق می توان نسبت به طرح دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج اقدام نمود.

6- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت نکاح با اقارب نسبی

مطابق ماده 1045 قانون مدنی ایران نکاح با پدر و اجداد و با مادر و جدات هر قدر که بالا رود، نکاح با اولاد هر قدر که پایین رود، نکاح با برادر و خواهر و اولاد آن ها تا هر قدر که پایین برو، نکاح با عمات و خالات خود و عمات و خالات پدر و مادر و اجداد و جدات ممنوع و باطل می باشد. در نتیجه در صورتی که بین اقارب نسبی فوق نکاح واقع گردد این نکاح باطل بوده و متعاقبا می توان دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج مطرح نمود.

7- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت قرابت رضاعی

برابر با ماده 1046 قانون مدنی قرابت رضاعی از حیث حرمت نکاح در حکم قرابت نسبی است. بنابراین همانطور که یک شخص نمی تواند با خواهر نسبی خود ازدواج نماید با خواهر رضاعی خود نیز نمی تواند ازدواج نماید. در صورت ازدواج با اقربای رضاعی متعاقبا می توان دعوب ابطال ثبت واقعه ازدواج را مطرح نمود.

8- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت قرابت سببی یا مصاهره

با توجه به ماده 1047 قانون مدنی نکاح بین مرد و مادر و جدات زن از هر درجه که باشد، بین مرد و زنی که سابقاً زن پدر و یا زن یکی از اجداد یا زن پسر یا زن یکی از احفاد او بوده است هر چند قرابت رضاعی باشد، بین مرد با اناث زن از هر درجه که باشد ولو رضاعی مشروط بر اینکه بین زن و شوهر زناشویی واقع شده باشد.

9- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت جمع بین دو خواهر

برابر با ماده 1048 قانون مدنی ایران جمع بین دو خواهر ممنوع است. به تعبیر دیگر هیچ مردی نمی تواند به طور همزمان دو خواهر را به عقد نکاح خود درآورد. در صورت حدوث مورد مذکور می توان دادخواست ابطال ثبت واقعه ازدواج نسبت به ازدواج دوم را تقدیم دادگاه نمود.

10- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت ازدواج با دختر برادر زن و خواهر زن بدون کسب اجازه از زن

هیچ مردی نمی تواند بدون اجازه همسر خود، دختر خواهر زن یا دختر برادر زن خود را بگیرد. در صورت وقوع چنین ازدواجی همسر مرد می تواند دادخواست ابطال ثبت واقعه ازدواج تقدیم نماید.

11- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت نکاح با زن شوهر دار یا زن در عده وفات یا طلاق

هیچ مردی نمی تواند زن شوهردار یا زنی که در عده وفات یا طلاق است را به عقد نکاح خود درآورد. صورت نکاح با زن شوهر دار یا زنی که در عده است ازدواج باطل خواهد بود.

12- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت تفریق حاصل از لعان

اگر زوجین با اجرای تشریفات لعان از یکدیگر جدا شوند و مجدداً ازدواج نمایند، از موارد طرح دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج می باشد. زیرا تفریقی که به لعان حاصل می شود موجب حرمت ابدی است.

13- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت عقد در حال احرام

عقد نکاح در حین مراسم احرام باطل و از موارد ابطال ثبت واقعه ازدواج محسوب می شود.

14- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت ازدواج با دختر یا مادر یا خواهر پسری که مرد سابقاً با او عمل شنیع نموده است.

اگر مردی با پسری عمل شنیع کند دیگر نمی تواند با مادر، خواهر یا دختر وی ازدواج کند و در صورت وقوع نکاح می تواند در خصوص ابطال ثبت واقعه ازدواج اقدام نمود.

15- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت نکاح با غیر مسلمان

اگر مسلمان با غیر مسلمان ازدواج دائم نماید از موارد ابطال ثبت واقعه ازدواج محسوب می شود.

16- ابطال ثبت واقعه ازدواج پس از سه طلاق

اگر مردی زن خود را سه مرتبه طلاق دهد، به این ترتیب که پس از هر بار طلاق مجدداً زن را به عقد خود درآورد پس از بار سوم نیاز به محلل دارد. چنانچه ازدواج چهارم قبل از محلل تحقق یابد از موارد ابطال ثبت واقعه ازدواج می باشد. ماده 1057 قانون مدنی در این باره می گوید: زنی که سه مرتبه متوالی زوجه یک نفر بوده و مطلقه شده بر آن مرد حرام می شود مگر اینکه به عقد دائم به زوجیت مرد دیگری درآمده و پس از وقوع نزدیکی با او به واسطه طلاق یا فسخ یا فوت، فراق حاصل شده باشد.

17- ابطال ثبت واقعه ازدواج پس از نه طلاق

مطابق ماده 1058 قانون مدنی ایران «زن هر شخصی که به نه طلاق که شش تای آن ها عدی است مطلقه شده باشد بر آن شخص حرام موبد می شود». این مورد نیز می تواند از موارد ابطال ثبت واقعه ازدواج باشد.

18- ابطال ثبت واقعه ازدواج به جهت درج شروط باطل و مبطل عقد

در صورتی که در ضمن عقد نکاح شرطی خلاف مقتضای ذات عقد تصریح گردد از موارد ابطال ثبت واقعه ازدواج می باشد.

دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج از جانب چه کسی مطرح می شود؟

این دعوی می تواند از جانب هر یک از زوجین یا شخص ثالث ذینفع نظیر پدر یا جد پدری یا شوهر اول زن مطرح گردد.

مرجع صالح برای رسیدگی به دعوی ابطال ثبت واقعه ازدواج کجاست؟

دادگاه خانواده به دعاوی مربوط به ابطال ثبت واقعه ازدواج رسیدگی خواهد نمود.     

در صورت ابطال ثبت واقعه ازدواج تکلیف مهریه زن چه خواهد شد؟

وفق ماده 1099 قانون مدنی «در صورت جهل زن به فساد نکاح و وقوع نزدیکی، زن مستحق مهرالمثل است».

 توصیه و تاکید می کنیم، حتی در مواردی که به پیروزی  خود در دعوی معتقد و جازم هستید قبل از هرگونه اقدامی با وکلای رسمی دادگستری مشورت نمایید. در هر دعوی پیچیدگی های زیادی وجود دارد. همچنین نظریات و سلائق متفاوت است. اقدام خود سرانه در مراجعه به دادگستری ممکن است بهای سنگین عدم دستیابی به موفقیت را در پی داشته باشد. موسسه حقوقی دادآوران نستوه آماده است در کلیه دعاوی مربوط به ابطال ثبت واقعه ازدواج به عنوان وکیل یا مشاور حقوقی در کنار شما باشد.

logo-samandehi