موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱
مشاوره حقوقی رایگان

سوال خود را بپرسید

ثبت واقعه ازدواج

سلام بر دوستان و همراهان گرامی. در این مطلب که از سوی گروه وکلای نستوه به رشته تحریر در آمده است پیرامون مسائل مربوط به  ثبت واقعه ازدواج صحبت خواهیم کرد. امیدواریم، مطالبی که از سوی گروه وکلای نستوه  تهیه و ارائه می شود بتواند در افزایش سطح معلومات حقوقی شما شهروندان گرامی موثر واقع شود.

در مواردی ممکن است نسبت به ثبت واقعه ازدواج فی مابین طرفین به دلایل مختلفی اختلاف حاصل شود و هر یک از طرفین قصد ثبت آن را داشته باشد لیکن در بدو امر می بایست اطلاعات کاملی در این خصوص داشته باشد.

مواردی که در خصوص ثبت واقعه ازدواج می بایست مد نظر قرار گیرد عبارت است از

  • آیا ازدواج دائم نیاز به ثبت دارد؟
  • آیا ازدواج موقت نیاز به ثبت دارد؟
  • آیا عدم ثبت واقعه ازدواج دارای ضمانت اجرای کیفری و حقوقی می باشد؟
  • ثبت ازدواج چگونه است؟

در صورت عدم دریافت پاسخ سوالات خود می توانید هم اکنون با وکیل متخصص دعاوی خانواده در موسسه حقوقی دادآوران نستوه در ارتباط باشید.

به موجب ماده ۲۰ قانون حمایت خانواده  که در تاریخ اول اسفندماه ۱۳۹۱ از سوی مجلس شورای اسلامی تصویب گردید و سپس در تاریخ  نهم اسفند ماه همان سال به تایید شورای نگهبان رسید، ثبت ازدواج دائم الزامی می باشد. ماده مورد اشاره می گوید: " ثبت نکاح دائم، فسخ و انفساخ آن، طلاق، رجوع و اعلام بطلان نکاح یا طلاق الزامی است". همانطور که ملاحظه می شود، قانونگذار ثبت ازدواج دائم را الزامی دانسته است. جهت درک آسان تر موضوع باید گفت، دفاتر رسمی ثبت ازدواج و طلاق اقدام به ثبت ازدواج دائم در دفاتر مخصوص مربوط به این موضوع می نمایند. البته،  ازدواج ثبت شده توسط دفاتر رسمی ازدواج و طلاق در شناسنامه زوجین و سازمان ثبت احوال کشور نیز انعکاس خواهد یافت.

سوالی که مناسب است در اینجا طرح شود اینکه، چنانچه زن و مردی به طریق صحیح شرعی ازدواج نمایند – با خواندن صیغه شرعی ازدواج و داشتن سایر شرایط مربوط به آن – اما ازدواج زوجین در دفاتر رسمی ازدواج و طلاق به ثبت نرسیده باشد، تکلیف چیست؟ آیا عدم ثبت ازدواج زوجین دارای ضمانت اجرای حقوقی و کیفری می باشد؟ در صورت دارا بودن ضمانت اجرای حقوقی و کیفری آن ضمانت اجرا چیست؟ جهت ثبت واقعه ازدواج چه راهکار قانونی وجود دارد؟

برای دانستن پاسخ پرسش های فوق با ما همراه باشید.

مقنن در ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ عدم ثبت واقعه ازدواج دائم را مشمول ضمانت اجرای حقوقی و کیفری دانسته است. بر اساس ماده فوق ضمانت اجرای کیفری به این ترتیب است که، چنانچه مردی بدون ثبت، اقدام به ازدواج دائم نماید عمل وی جرم کیفری تلقی شده و مشمول مجازات خواهد بود. مجازات جرم مزبور، پرداخت جزای نقدی درجه پنج و یا حبس تعزیری درجه هفت می باشد. همچنین، ضمانت اجرای حقوقی به این ترتیب است که، از طریق دادگاه خانواده می توان مرد را ملزم به ثبت واقعه ازدواج دائم نمود.

بنابراین، بر اساس مقررات قانون حمایت خانواده چنانچه مردی اقدام به ازدواج دائم نماید اما از ثبت آن امتناع کند، عمل وی بزه کیفری تلقی شده و مشمول مجازات های قانونی می گردد. مضافا اینکه از طریق دادگاه خانواده الزام وی به ثبت واقعه ازدواج امکانپذیر می باشد.

سوالی دیگری که می بایست در اینجا طرح گردد اینکه، ضمانت اجرای عدم ثبت واقعه ازدواج برای زن چیست؟

در پاسخ به پرسش فوق باید گفت، عدم ثبت واقعه ازدواج فاقد هر گونه ضمانت اجرای حقوقی و کیفری برای زن می باشد. در حقیقت، این مرد است که مشمول ضمانت اجراهای کیفری و حقوقی مقرر در قانون حمایت خانواده خواهد بود.

سوال دیگری که مناسب است در این نوشتار طرح و به آن پاسخ داده شود اینکه، آیا عدم ثبت ازدواج موقت مشمول ضمانت اجراهای قانونی می گردد؟ به تعبیر دیگر، آیا ثبت ازدواج موقت الزامی می باشد؟

در پاسخ می گوییم، اصولاً ازدواج موقت یا دراصطلاح عرفی همان "صیغه" نیاز به ثبت نخواهد داشت و عدم ثبت آن فاقد هر گونه ضمانت اجرای کیفری یا حقوقی می باشد. اما این به آن معنا نیست که ازدواج موقت هیچگاه نیاز به ثبت ندارد، در واقع؛ مقنن مواردی را در قانون حمایت خانواده پیش بینی نموده است که ازدواج موقت می بایست به ثبت برسد.

 قانونگذار در ماده ۲۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ بیان می دارد: "نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران در جهت محوریت و استواری روابط خانوادگی، نکاح دائم را که مبنای تشکیل خانواده است مورد حمایت قرار می دهد. نکاح موقت نیز تابع موازین شرعی و مقررات قانون مدنی است و ثبت آن در موارد زیر الزامی است:

۱ . باردار شدن زوجه

۲ . توافق طرفین

۳ . شرط ضمن عقد"

همانطور که ملاحظه می گردد، ازدواج موقت نیاز به ثبت ندارد. اما در سه مورد مذکور در فوق ثبت ازدواج موقت الزامی است. همچنین متذکر می شویم، در مواردی که ثبت ازدواج موقت الزامی می باشد، در صورت عدم ثبت آن مرد مشمول ضمانت اجراهای کیفری و حقوقی مقرر در ماده ۴۹ قانون حمایت خانواده خواهد بود.

سوال مهم دیگری که باید به آن پاسخ داد اینکه، چگونه می توان مرد را ملزم به ثبت واقعه ازدواج نمود؟

در پاسخ باید گفت، در صورتی که مردی پس از ازدواج از ثبت واقعه ازدواج امتناع نماید الزام وی از طریق دادگاه خانواده به ثبت واقعه ازدواج ممکن می باشد. برای این منظور زن می تواند اقدام به تقدیم دادخواست حقوقی به خواسته الزام مرد به ثبت واقعه ازدواج نماید.

سوال بعدی اینکه، مرجع صالح برای رسیدگی به دعوی الزام به ثبت واقعه ازدواج کجاست؟

در پاسخ به پرسش بالا می گوییم، مرجع صالح برای رسیدگی به این دادخواست، دادگاه خانواده می باشد.

شرایط دادخواست الزام به ثبت واقعه ازدواج چیست؟

در دعوی الزام به ثبت واقعه ازدواج، زن در مقام خواهان دادخواستی به خواسته الزام مرد به ثبت واقعه ازدواج تقدیم دادگاه صالح می نماید. مردی که ممتنع از ثبت واقعه ازدواج می باشد خوانده این دعوی است‌. زن، در مقام خواهان و مدعی باید کلیه ادله موجود که مثبت وقوع ازدواج می باشد را ضمیمه دادخواست نماید. ادله زن می تواند، هر یک از ادله اثبات دعوی اعم از سند عادی یا شاهد باشد.

نتایج حاصل از این نوشتار به شرح آتی است:

  • ثبت ازدواج دائم الزامی و اجباری می باشد.
  • در صورت عدم ثبت ازدواج دائم، مرد مشمول ضمانت اجراهای حقوقی و کیفری مقرر در قانون خواهد بود.
  • عدم ثبت ازدواج دائم فاقد هر گونه ضمانت اجرای حقوقی و کیفری برای زن خواهد بود.
  • در قانون ما ثبت ازدواج موقت لازم نیست مگر در موارد مقرر قانونی.
  • الزام مرد به ثبت ازدواج دائم، مستلزم تقدیم دادخواست حقوقی به دادگاه خانواده می باشد.

امیدواریم، این مطلب که توسط گروه وکلای نستوه به رشته تحریر درآمده است مورد استفاده شما همراهان محترم قرار گرفته باشد. گروه وکلای نستوه این آمادگی را دارد در کلیه دعاوی مربوط به ثبت واقعه ازدواج به عنوان مشاور یا وکیل در کنار شما باشد. 

logo-samandehi