موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

حضانت

حضانت را می توان بزرگترین مشکل در دعاوی خانوادگی دانست چراکه اکثر والدین با استفاده ابزاری از کودکان خود در پی مغلوب نمودن طرف خود در دعوای مطروحه می باشند از این رو در مواردی با جلوگیری از ملاقات طرف دیگر را مجبور به طرح دعوای حضانت می کنند در این میان دعوای حضانت دارای آثاری است که در ذیل بدان توسط موسسه حقوقی دادآوران نستوه و گروه وکلای نستوه میپردازیم. در این راستا سوالاتی از این قبیل که تعریف حضانت چیست؟ یا حضانت حق یا تکلیف ابوین است؟ چه اشخاصی عهده دار حضانت هستند؟ اولویت حضانت با کیست؟ سلب حضانت چگونه است؟ شرایط دعوای حضانت چیست؟ مدارک دعوای حضانت چیست؟

حضانت در لغت به معنی نگاهداری می باشد. معنای فقهی و حقوقی حضانت از معنای لغوی آن چندان دور نیست، به نوعی حضانت همان حق و تکلیف ابوین برای تربیت، نگاهداری، مراقبت و مواظبت از جسم و روح کودک تعبیر شده است. در تمامی جوامع دنیا نگهداری و تربیت اطفال از مسائل بسیار مهم تلقی می گردد. در واقع کودکان سازندگان جامعه فردا می باشند. اگر کودکان به نحو صحیح آموزش و تربیت شوند جامعه نیز به سمت پویایی حرکت خواهد نمود. به لحاظ اهمیت مساله حضانت، در این مطلب به بررسی و مطالعه ابعاد حقوقی حضانت خواهیم پرداخت.

1- حضانت حق و تکلیف ابوین است. عده ای از فقها معتقدند حضانت حق محض است و  تکلیف ابوین نیست. از همین جهت می گویند؛ پدر یا مادری که عهده دار حضانت است می تواند این حق خود را اسقاط یا منتقل نماید. دسته ای دیگر از فقها معتقدند که حضانت هم حق و هم تکلیف است؛ بنابراین حضانت از سوی دارنده آن قابل اسقاط یا انتقال نمی باشد. قانون مدنی ایران نظر دوم را پذیرفته است. برابر با ماده 1168 قانون مدنی حضانت هم حق و تکلیف است.

2- پدر یا مادری که عهده دار حضانت است نمی تواند از انجام این تکلیف سرباز زند یا حضانت را اسقاط یا منتقل نماید. در صورت امتناع هر یک از ابوین از حضانت، می توان مستنکف را ملزم به اجرای تکلیف نمود. مطابق ماده1172 قانون مدنی ابتدا شخصی که حضانت بر عهده اوست الزام به اجرای تکلیف خواهد شد و در صورتی که الزام وی ممکن یا موثر نباشد حضانت به هزینه پدر و در صورت فورت پدر به خرج مادر تامین خواهد شد. همچنین ماده 54 قانون حمایت خانواده مستنکف را مستحق تحمل مجازات کیفری دانسته است.

3- پدر و مادر طفل اشخاصی هستند که عهده دار حضانت خواهند بود. تکلیف حضانت طفل تا رسیدن وی به سن بلوغ بر عهده پدر و مادر می باشد. سوالی که مناسب است در این جا مطرح شود اینکه؛ در خصوص طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی می کنند اولویت حضانت با کیست؟ در پاسخ می بایست تصریح گردد، با توجه به ماده 1169 قانون مدنی  تا هفت سالگی طفل (صرف نظر از اینکه طفل دختر یا پسر باشد) اولویت حضانت با مادر و پس از آن با پدر خواهد بود.

بیشتر بدانیم : تكليف فرزندان در ازدواج موقت چیست؟

4- همواره این امکان وجود دارد، عهده دار حضانت صلاحیت خود را از دست دهد (برای مثال مجنون شود) یا مصلحت طفل را رعایت ننماید به نحوی که صحت جسمانی و تربیتی طفل در معرض خطر باشد، در این صورت می توان با استناد به ماده 1173 قانون مدنی از دادگاه سلب حضانت وی را درخواست نمود. در صورتی که دادگاه شرایط مذکور در ماده 1173 را احراز نماید حضانت را از پدر یا مادر سلب نموده و به دیگری یا حتی شخص ثالث واگذار می نماید. به تصریح ماده 1173 قانون مدنی  موارد زیر می تواند از مصادیق عدم مواظبت یا انحطاط اخلاقی هر یک از والدین باشد:

الف- اعتیاد زیان آور به الکل، مواد مخدر و قمار

ب- اشتهار به فساد اخلاقی و فحشاء

پ- ابتلا به بیماری های روانی با تشخیص پزشک قانونی

ت- سوء استفاده از طفل یا اجبار او به ورود در مشاغل ضد اخلاقی مانند فساد و فحشاء، تکدی گری و قاچاق

ث- تکرار ضرب و جرح خارج از حد متعارف

5- شیر دادن مادر به فرزند خود جزء حضانت محسوب نیست، مگر اینکه شیر دهنده ای به غیر از مادر وجود نداشته باشد. به تعبیر دیگر برابر با ماده 1176 قانون مدنی مادر جهت شیر دادن به فرزند خود تکلیف ندارد مگر اینکه تغذیه طفل به غیر از شیر مادر ممکن نباشد.

6- در صورت فوت هر یک از ابوین، حضانت و نگهداری طفل با آن دیگری خواهد بود. ماده 1171 قانون مدنی در این باره می گوید، در صورتی که عهده دار حضانت فوت نماید، نگاهداری طفل با طرف دیگر خواهد بود هر چند متوفی پدر طفل بوده و برای وی قیم (وصی) تعیین نموده باشد.

7- در صورتی که عهده دار حضانت مجنون شود، حضانت و نگهداری طفل با طرف دیگر خواهد بود. حکم تصریح شده در ماده 1170 قانون مدنی به جنون دارنده حضانت مربوط می شود.

8- برابر با ماده 1170 قانون مدنی در صورتی که مادر شوهر نماید، حضانت از وی سلب می شود. مگر آنکه به تشخیص دادگاه با وجود ازدواج مادر با شخص دیگر وی از صلاحیت بیشتری نسبت به پدر جهت حضانت طفل برخوردارباشد.

9- شخصی که عهده دار حضانت است می بایست دارای بلوغ، عقل، توانایی عملی، شایستگی اخلاقی و عدم ازدواج مادر با شخص دیگر باشد.

10- همانطور که پیش تر گفتیم، مطابق قانون مدنی حضانت هم حق و هم تکلیف ابوین است بنابراین ابوین طفل نمی توانند جهت انجام امور مربوط به حضانت مطالبه اجرت نمایند.

شما می توانید جهت ثبت دادخواست دعاوی مربوط به حضانت به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نمایید.  تنظیم دادخواست و ارائه ادله مربوط به هر دعوی نیازمند دانش و تخصص کافی می باشد، بنابراین توصیه می کنیم قبل از تنظیم دادخواست با وکلای رسمی دادگستری مشورت نمایید.

logo-samandehi