موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

منظور از فسخ نکاح چیست؟

یکی از دعاوی خانواده فسخ نکاح است. فسخ نکاح دارای شرایط خاص و منحصر به فرد می باشد. این دعوا در صلاحیت دادگاه خانواده می باشد. فسخ نکاح نیازمند دادخواست برای شروع به رسیدگی می باشد. فسخ نکاح یکی از موارد بسیار سخت می باشد. سوالاتی که در این خصوص وجود دارد می تواند اینگونه مطرح گردد که منظور از فسخ نکاح چیست؟ فسخ نکاح چه تفاوتی با طلاق دارد؟ موجبات فسخ نکاح کدام است؟ زن در چه مواردی می تواند دعوی فسخ نکاح مطرح نماید؟ مرد در چه مواردی می تواند دعوی فسخ نکاح مطرح نماید؟ برای اطلاع از سوالات فوق و نحوه طرح دعوای فسخ نکاح مقاله تهیه شده در دپارتمان حقوق خانواده گروه وکلای نستوه را که در موسسه حقوقی دادآوران نستوه تهیه گردیده است را مطالعه فرمایید.

فسخ نکاح در کنار طلاق از جهات انحلال عقد نکاح دائم محسوب می شود.

مطابق ماده 1120 قانون مدنی ایران عقد نکاح به طلاق، فسخ، بذل یا انقضای مدت منحل می گردد. بذل یا انقضای مدت مختص به عقد ازدواج موقت یا به اصطلاح «صیغه» می باشد که بعدها در مقاله ای جداگانه در خصوص آن صحبت خواهیم کرد. در این نوشتار به بررسی فسخ نکاح به عنوان یکی از موجبات انحلال نکاح خواهیم پرداخت.

قبل از شروع بحث می بایست بیان گردد، اگر چه فسخ و طلاق از حیث ماهیت حقوقی ایقاع محسوب شده و از علل انحلال نکاح می باشند، اما لازم است بدانید این دو واجد تفاوت هایی به شرح آتی هستند:

فسخ نکاح به هر لفظ یا فعلی دلالت بر فسخ نماید واقع شده و رعایت تشریفات طلاق از قبیل صدور گواهی امکان سازش و اجرای صیغه شرعی طلاق در حضور دو شاهد عادل مرد لازم نیست.

طلاق زمانی درست است که زن در طهر غیر مواقعه باشد اما اعمال فسخ نکاح واجد رعایت شرط پیش گفته نیست.

در فسخ نکاح بر خلاف طلاق رجعی هیچ حق رجوعی برای شوهر وجود ندارد.

چنانچه طلاق پیش از نزدیکی واقع شود زن مستحق نیمی از مهریه خواهد بود اما در صورتی که نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود ، زن حقی بر مهریه ندارد مگر علت فسخ عنن باشد.

در نظام حقوقی ایران در هر صورت اعمال حق طلاق از جانب مرد یا به نمایندگی از او قابل تحقق خواهد بود اما فسخ نکاح برحسب مورد می تواند از جانب زن یا مرد اعمال شود.

طلاق پس از سه مرتبه ایجاد حرمت ابدی می کند اما فسخ نکاح تحت هیچ شرایطی ایجاد حرمت نمی کند.

موجبات طلاق و فسخ نکاح در شرع و قانون مدنی متفاوت است.

 پس از بیان تفاوت های طلاق و فسخ نکاح باید یادآور شویم؛ در قانون مدنی ایران عیوب و موجبات فسخ نکاح در مرد و زن متفاوت است. البته جنون به عنوان عیب مشترک در زن و مرد محسوب می شود. در ذیل به ترتیب به بررسی عیوب مختص مرد، عیوب مختص زن و عیب مشترک «جنون» می پردازیم.

زن در چه مواردی می تواند دعوی فسخ نکاح مطرح نماید؟

برابر با ماده 1122 قانون مدنی اگر عیوب  خصاء، عنن به شرطی که یک بار عمل زناشویی را انجام نداده باشد و مقطوع بودن آلت تناسلی به اندازه ای که قادر به عمل زناشویی نباشد در مرد باشد زن حق فسخ نکاح را دارد. بنابراین در صورتی که پزشک قانونی یکی از عیوب فوق را تایید نماید و سایر شرایط قانونی نیز مهیا باشد زن حق فسخ نکاح را دارا خواهد بود.

مرد در چه مواردی می تواند دعوی فسخ نکاح مطرح نماید؟

مطابق ماده 1123 قانون مدنی ایران اگر عیوب قرن، جذام، برص، افضاء، زمین گیری، نابینایی از هر دو چشم در زن باشد مرد حق دارد نکاح را فسخ نماید. بنابراین در صورتی که پزشک قانونی یکی از عیوب فوق را تایید نماید و سایر شرایط قانونی نیز مهیا باشد مرد حق فسخ نکاح را دارا خواهد بود.

عیب مشترک برای فسخ نکاح در زن و مرد کدام است؟

عیب مشترک در زن و مرد جنون می باشد؛ که در صورت وجود سایر شرایط قانونی موجب حق فسخ برای طرف دیگر خواهد بود.

قبل از طرح دعوی فسخ نکاح به موارد ذیل توجه نمایید؛

1: جنون مرد یا زن اعم از اینکه دائمی باشد یا ادواری، به شرط استقرار برای طرف دیگر ایجاد حق فسخ می نماید. منظور از استقرار، پایدار بودن حالت جنون است. جنون های زود گذر و ناپایدار از موجبات فسخ نکاح محسوب نمی گردد.

 جنون مرد چه قبل از عقد و چه بعد از آن عارض شود به زن حق فسخ نکاح را خواهد داد؛ اما جنون زن در صورتی برای مرد ایجاد حق فسخ می کند که عیب مزبور در حالت قبل از عقد و زمان عقد موجود باشد.

مورد بعدی اینکه، اگر جنون زن یا مرد در حین عقد موجود باشد و طرف دیگر به آن علم و آگاهی داشته باشد، نمی تواند به استناد عیب جنون نکاح را فسخ نماید. چرا که طرف آگاه به ضرر خود اقدام نموده است و نمی تواند از طریق فسخ از خود دفع ضرر نماید.

2: عیوب خصاء و مقطوع بودن آلت تناسلی در صورتی موجب حق فسخ نکاح برای زن می گردد که عیوب مزبور در زمان عقد در مرد وجود داشته باشد. در واقع اگر مرد پس از ازدواج دچار عیوب پیش گفته گردد زن ازاین طریق حق فسخ نکاح را نخواهد داشت و صرفاً می تواند با استناد به عسر و حرج درخواست حکم طلاق نماید.

عیب عنن چه در زمان عقد و چه پس از آن عارض شود موجب حق فسخ برای زن خواهد بود.

3: عیوب زن در صورتی موجب حق فسخ برای مرد می شود که در هنگام عقد موجود باشد، به عبارت دیگر در صورتی که عیوب زن پس از عقد عارض گردد حق فسخی برای مرد پدید نمی آید.

4: چنانچه زن یا مرد در حین ازدواج از عیب طرف دیگر علم و اطلاع داشته باشد حق فسخی در کار نخواهد بود.

5: اعمال خیار فسخ نکاح از تاریخ علم و اطلاع به آن فوری است. طرفی که حق فسخ دارد بعد از علم و اطلاع می بایست فوراً نکاح را فسخ نماید در غیر اینصورت حق فسخ از بین خواهد رفت.

4: هر گاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده باشد و بعد از عقد معلوم شود طرف مذکور فاقد آن وصف بوده طرف مقابل حق فسخ خواهد داشت خواه شرط در عقد تصریح شده یه به نوعی بر آن بنا شده باشد. مثلاً مرد خود را دارای تحصیلات عالیه معرفی نماید وشرط مزبور در عقد تصریح شود یا به نوعی متبایناً بر آن واقع شود اما پس از عقد معلوم شود که مرد فاقد تحصیلات عالیه بوده است.

5: دادگاه برای احراز عیوب و موجبات فسخ نکاح از نظر کارشناس متخصص که در این مورد پزشک قانونی می باشد بهره خواهد گرفت.

بیشتر بدانیم : اثر فسخ نکاح در مهریه چگونه است؟

رسیدگی به دعوی اعلام فسخ نکاح در صلاحیت کدام مرجع می باشد؟

مطابق مقررات قانون حمایت خانواده رسیدگی به دعوی فسخ نکاح در صلاحیت محاکم خانواده خواهد بود.

برای ثبت دادخواست فسخ نکاح به کجا مراجعه نماییم؟

شما می توانید جهت ثبت دادخواست دعاوی مربوط به فسخ نکاح به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نمایید. 

تنظیم دادخواست و ارائه ادله مربوط به هر دعوی نیازمند دانش و تخصص کافی می باشد، بنابراین توصیه می کنیم قبل از تنظیم دادخواست با وکلای رسمی دادگستری مشورت نمایید. گروه وکلای نستوه در دعاوی مربوط به فسخ نکاح به عنوان وکیل و مشاور حقوقی در کنار شما خواهد بود. این گروه با تشکیل دپارتمان های تخصصی و اخذ مجوزهای معتبر به عنوان امین برای آرامش در کنار شما خواهد بود.

logo-samandehi