موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

نفقه پدر و مادر

نفقه اقارب چیست؟
مطالبه نفقه پدر و مادر چگونه است؟
شرایط مطالبه نفقه پدر و مادر چگونه است؟
برای وصول نفقه اقارب چه باید کرد؟
آیا خصوصیات نفقه اقارب را می دانید؟
آیا نفقه اقارب دارای ضمانت اجرا می باشد؟
آیا از محتوا و ماهیت نفقه اقارب اطلاعی دارید؟
با عنایت به روزمرگی و اتفاقات و حوادثی ممکن است ایجاد شود نفقه اقارب معنا میابد ودر کنار نفقه زن به لطف قانون منزلت و جایگاهی یافته است چرا که ممکن است اقارب دچار مشکلاتی شوند که زندگی را برای آنها سخت کند و نفقه در این مرحله می تواند بار به نسبت سنگینی را از دوش آنها کم کند، نفقه اقارب در قانون پیش بینی شده و خود اقارب را نیز خود قانون مشخص کرده است، شاید از دید خیلی اشخاص این نحوه قانونگذاری همراه با بی عدالتی به نظر برسد که چرا یک شخص باید نفقه اقارب خود را پرداخت نماید و برای آن حتی ضمانت اجراهایی نیز قرار داده اند ولی در پاسخ گفتنی است هر چند نفقه اقارب شاید ظلم به نظر برسد ولی همانگونه که شخصی فوت می شود و همه اقارب ارث می برند چه بسا باید نفقه او را نیز بپردازند و اگر پرداخت نفقه اقارب را بی عدالتی بدانیم بایستی ارث را هم بی عدالتی بدانیم، گروه وکلای نستوه مقاله پیش رو را در موسسه حقوقی دادآوران نستوه برای شما عزیزان فراهم نموده است.
درباره نفقه اقارب بدانیم...
نفقه را می توان به معنی هزینه ی خرجی، روزی و مایحتاج معاش دانست، نفقه در اصطلاح نیز نزدیک به معنی لغوی آن است که عبارت است از چیزی که برای گذراندن زندگی مورد نیاز است.
ماده 1204 قانون مدنی در باب نفقه اقارب مقرر می دارد: «نفقه اقارب عبارت است از مسکن و البسه و غذا و اثاث البیت رفع حاجت با در نظر گرفتن درجه ی استطاعت منفق.» آنچه که در ماده فوق الذکر بیان گردیده حصری نمی باشد و نفقه در واقع چیزی است که بر حسب متعارف مورد نیاز شخص است.
بعضی از فقهای امامیه به طور کلی بیان کرده اند که نفقه اقارب امتاع است و تملیک در این زمینه وجود ندارد زیرا هدف از نفقه ی اقارب رفع نیاز و حاجت می باشد که با امتاع حاصل می شود همانند نفقه ی موجه. علی ایحال می توان گفت منفق مالک مالی است که به عنوان نفقه داده است و می تواند آن را پس بگیرد و چیز دیگری را جایگزین آن کند.
دسته ی دیگری از فقها می گویند فرقی میان نفقه زوجه و نفقه اقارب از لحاظ مالکیت وجود ندارد: «درست است که نفقه ی اقارب مشروط به احتیاج و فقر و واجب النفقه است در حالی که نفقه زوجه در صورت بی نیازی او نیز واجب است ولی این امر «مسأله» با ملکیت اقوام و خویشان واجب النفقه نسبت به چیزی که دریافت داشته است منافاتی ندارد.»
در رویه ی دادگاهها نظر دوم بیشتر به چشم می خورد چرا که امروزه عرف مفسر اراده ی منفق است و می بایست در این زمینه مورد توجه قرار گیرد، فرقی میان نفقه ی زوجه و نفقه اقارب از لحاظ مالکیت نمی گذارد.
قانون حمایت خانواده جدید نحوه ی اجرای حکم دادگاه در زمینه ی درخواست نفقه زوجه و سایر اشخاص واجب النفقه و وصول نفقه سخن به میان امده که ماده 47 قانون حمایت خانواده جدید مبین همین امر می باشد که مقرر می دارد: «دادگاه در صورت درخواست زن و سایر اشخاص واجب النفقه، میزان و ترتیب پرداخت نفقه آن را تعیین می کند.»

خصویات و ویژگی های نفقه اقارب


نفقه اقارب دارای ویژگی هایی به شرح زیر می باشد:
1-  نفقه اقارب ناظر به آینده است مطابق م 1206 قانون مدنی: «اقارب فقط نسبت به آتیه می توانند مطالبه نفقه نمایند» نفقه اقارب بر خلاف نفقه زوجه بر گذشته قرار نمی گیرد و شخصی که مستحق نفقه است فقط می تواند برای آینده نفقه بخواهد و با توجه به لزوم امر برای استیفاء نفقه به دادگاه مراجعه کند، بنابر این می توان خاطر نشان کرد که اصولاً نفقه اقارب از دیون شخص محسوب نمی شود چه برسد که آن را از دیون ممتاز به حساب آوریم.
2- کسی ملزم به انفاق است که متمکن باشد: اگر شخصی دچار کمبود دارایی و درآمد باشد دادن نفقه به اقارب او را دچار تنگی و سختی معیشت کند، مکلف به انفاق نخواهد بود در واقع فرد در صورتی مکلف است که چیزی زائد بر مخارج خود و زوجه اش داشته باشد و به این منظور بایستی طبق قانون وجود و وضع زندگانی شخص منفق در جامعه در نظر گرفته شود.
ماده 1198 قانون مدنی در زمینه نفقه می گوید: «کسی ملزم به انفاق است که متکمن از دادن نفقه باشد یعنی بتواند نفقه بدهد بدون اینکه از این حیث در وضع معیشت خود دچار مضیقه گردد برای تشخیص تمکن باید کلیه تعهدات و وضع زندگانی شخصی او در جامعه در نظر گرفته شود.»
3- کسی مستحق نفقه است که فقیر باشد ندار بودن لازمه ی استحقاق نفقه است و ندار و فقیر کسی است که مالی کافی برای گذراندن زندگی و وضع احتیاجات و نیاز های او باشد، نداشته باشد.
ماده 1197 قانون مدنی در رابطه با شرط فقر در استحقاق نفقه بیان می دارد: «کسی مستحق نفقه است که ندار بوده و نتواند به وسیله ی اشتغال به شغلی وسایل معیشت خود را فراهم سازد.»
4- نفقه اقارب یک تکلیف متقابل است خویشاوندانی که ملزم به انفاق یکدیگرند در صورت  فقر یکی و تمکن دیگری این تکلیف را «بر خلاف نفقه ی زوجه» متقابلا دارا می باشند.
ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه اقارب:
نفقه اقارب هم ضمانت اجرای مدنی و هم ضمانت اجرای کیفری دارد که هر یک را به اختصار توضیح می دهیم:
ضمانت اجرای مدنی عدم پرداخت نفقه اقارب:
در ضمانت اجرای مدنی نفقه اقارب مستحق نفقه می تواند فقط برای نفقه آینده به دادگاه رجوع کرده و شخص را قانوناً ملزم به انفاق نماید و مطابق با ماده 1205 اصلاحی قانون مدنی در صورتی که الزام به پرداخت نفقه میسر نشود دادگاه می تواند به مقدار نفقه از اموال و دارایی منفق در اختیار واجب النفقه قرار دهد.
ضمانت اجرای کیفری عدم پرداخت نفقه اقارب:
در ضمانت اجرای کیفری قانونگذار مجازاتی برای ترک انفاق مقرر نموده است که می توان به ماه 53 قانون حمایت خانواده جدید استناد نمود که مطابق ماده ی فوق الذکر مجازات حبس تعزیری درجه 6 را ضمانت اجرای ترک انفاق قرار داده است و این جرم ترک انفاق جز با شکایت خصوصی قابل تعقیب نمی باشد و در صورتی که شاکی گذشت نماید تعقیب جزایی یا اجرای مجازات موقوف می گردد.
وکالت عالم گسترده ای دارد و همین عالم گسترده است که وکالت را از دیگر مشاغل جدا کرده است و وکیل را در جایگاه ویژه ای قرار داده است چرا که وکیل است که با مال و ناموس و جان مردم سر و کار دارد و حساسیت شغل وکالت است که به وکیل اعتبار و درجه می دهد چه بسا وکیل همچون دیگر افراد جامعه است و وکالت هم همچون دیگر شغل های شریف در جامعه است پس بیاییم قبل از انجام هر عمل حقوقی با یک وکیل پایه یک دادگستری حداقل مشورت کنیم و وکلا را در حریم شخصی خود جای دهیم. موسسه حقوقی دادآوران نستوه ارائه دهنده خدمات حقوقی در تهران می باشد.

logo-samandehi