موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

نفقه

دادگاه های خانواده جهت رسیدگی به دعاوی نفقه صالح به رسیدگی می باشند البته در این میان شورای حل اختلاف نیز می تواند به دعوای نفقه رسیدگی نماید. شاید این سوال برای شما پیش آید که نفقه چیست؟ در چه صورتی زن استحقاق نفقه دارد؟ مطابق قانون مدنی نفقه زن شامل چه مواردی می شود؟ آیا پس از انحلال ازدواج زن مستحق نفقه است؟ ضمانت اجرای نفقه زن کدام است؟ مدارک مطالبه نفقه چیست؟ برای مطالبه نفقه چه باید کرد؟ و سوالات متعدد دیگری از سوی مرد یا زن وجود دارد همچون میزان نفقه چقدر است؟ نفقه چگونه تعیین می شود؟ و... در این مقاله که توسط موسسه حقوقی دادآوران نستوه و گروه وکلای نستوه تهیه و تنظیم شده است به موضوع نفقه پرداخته شده است البته شما می توانید جهت دریافت مشاوره با وکلا و مشاوران ما در موسسه حقوقی دادآوران نستوه در ارتباط باشید .

در این مطلب سعی داریم به زبانی ساده و قابل فهم به بیان و تشریح برخی از ابعاد حقوقی نفقه زن بپردازیم. برابر با ماده 1106 قانون مدنی ایران، در عقد ازدواج دائم شوهر مکلف به پرداخت نفقه همسر خود می باشد. در واقع در عقد ازدواج دائم مرد تحت هر شرایطی می بایست نفقه زن خود را پرداخت نماید و این تکلیف حتی در فرضی که زن از توانایی و استقلال مالی برخوردار باشد نیز ساقط نخواهد شد. لازم به ذکر است، این تکلیف منوط به تمکین زن از همسر خود می باشد.

سوالی که مناسب است در این بخش مطرح شود اینکه؛ زن تحت چه شرایطی مکلف به پرداخت نفقه به همسر خود می باشد؟ در پاسخ می بایست تصریح گردد، در نظام حقوقی ایران که مبتنی بر فقه امامیه می باشد زن به هیچ عنوان از حیث پرداخت نفقه مسئولیتی در قبال همسر خود ندارد، این قاعده هیچ استثنایی نداشته و نخواهد داشت. در حقیقت در نظام حقوقی ایران مرد تحت هیچ شرایطی نمی تواند از همسر خود مطالبه فقه نماید، حتی در فرضی که مرد معسر و زن از امکانات و توانایی مالی بسیاری برخوردار باشد.

سوال دیگری که مناسب است در اینجا مطرح شود اینکه؛ آیا در عقد ازدواج منقطع یا به اصطلاح «صیغه» زن مستحق نفقه می باشد؟ در پاسخ باید گفت: برابر با ماده 1113 قانون مدنی ایران در عقد ازدواج موقت زن مستحق دریافت نفقه نمی باشد، مگر آنکه طرفین شرط بر انفاق نموده باشند یا عقد ازدواج موقت مبنی بر پرداخت نفقه جاری شده باشد. با ذکر مثالی موضوع را روشن می نماییم. فرض نمایید آقا و خانمی به عقد ازدواج موقت یکدیگر درآیند، در حالت معمول شوهر تکلیف به پرداخت نفقه ندارد، مگر آنکه در ضمن عقد ازدواج موقت شرط شود که شوهر ماهیانه مبلغ معینی را به عنوان نفقه به همسر موقت خود بپردازد. یا آنکه مدت ازدواج به قدری طولانی باشد، مثلاً 99 سال که از لحاظ عرف بتوان گفت عقد موقت بر مبنای پرداخت نفقه جاری شده است.

مطابق قانون مدنی نفقه زن شامل چه مواردی می شود؟ قانون مدنی در ماده 1107 نفقه زن را شامل تمامی نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت و شان خانوادگی و اجتماعی زن دانسته است. با این توضیح که از دیدگاه قانون، در نفقه زن ملاک عمل نیازها و احتیاجات متعارف زن می باشد. در واقع وضعیت مرد ملاک عمل نخواهد بود. در این خصوص می بایست تصریح گردد؛ چنانچه زن از حیث شان خانوادگی و اجتماعی از طبقات مرفه و ثروتمند جامعه باشد نفقه وی نیز باید متناسب با اوضاع و احوالش فراهم گردد حتی اگر مرد از حیث اجتماعی و خانوادگی در مرتبه ای پایین تر از همسر خود باشد. در این خصوص با مثالی موضوع را روشن می نماییم. فرض کنید زن دارای مدارج تخصص در یکی از شاخه های علوم پزشکی می باشد یا معاون حقوقی رئیس جمهور است، در هر یک از این مثال ها مرد تکلیف دارد نفقه را متناسب با وضعیت و شان اجتماعی همسر خود فراهم نماید، حتی اگر خود از شان و منزلت شغلی و اجتماعی پایین تری نسبت به همسر خود برخوردار باشد. همچنین ماده مزبور از باب مثال به بیان برخی از مصادیق نفقه زن می پردازد، این مصادیق مواردی نظیر خوراک، پوشاک، مسکن، اثاثیه منزل، هزینه های درمانی و بهداشتی و خدمتکار را در بر می گیرد. البته همانطور که اشاره شد، موارد مذکور از حیث تمثیل در قانون ایران تصریح گردیده است و بسیاری دیگر از موارد می تواند از مصادیق نفقه زن محسوب شود.

آیا پس از انحلال ازدواج زن مستحق نفقه است؟ اصولاً پس از انحلال ازدواج مرد تکلیف به پرداخت نفقه نخواهد داشت. با این توضیح که در مواردی خاص و استثنایی که در قانون ایران به آن اشاره شده است پس از انحلال ازدواج تا مدت زمان محدودی تکلیف پرداخت نفقه زن بر عهده شوهر می باشد. مطابق ماده 1109 قانون مدنی ایران مورد اول فرضی است که مرد همسر خود را به طلاق رجعی مطلقه نماید «طلاقی که در ایام عده برای شوهر حق رجوع محفوظ است» که تا پایان مدت عده می بایست نفقه همسر سابق خود را پرداخت نماید با این توضیح که طلاق در حالت نشوز واقع نشده باشد. مورد دوم فرضی است که زن آبستن باشد، که تا پایان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.

ضمانت اجرای نفقه زن کدام است؟ استنکاف از پرداخت نفقه زن دارای ضمانت اجرای حقوقی و کیفری است. زن می تواند در صورت امتناع شوهر از پرداخت نفقه به دادگاه خانواده مراجعه نماید و نفقه خود را مطالبه کند. برای این منظور می بایست اقدام به تقدیم دادخواست حقوقی نمود. در حال حاضر شما می توانید با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی نسبت به تنظیم دادخواست مطالبه نفقه اقدام نمایید. البته اکیداً توصیه می گردد؛ شخصاً از تنظیم دادخواست خودداری نمایید، چرا که تنظیم یک دادخواست صحیح و هوشمندانه نیازمند تجربه و تخصص در زمینه دعاوی خانواده می باشد. بنابراین پیشنهاد می گردد جهت جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه خود دسته کم برای تنظیم دادخواست به وکلای حرفه ای دادگستری مراجعه نمایید.

ضمانت اجرای دوم طرح شکایت کیفری با عنوان ترک انفاق می باشد. برابر با ماده 53 قانون حمایت خانواده در صورتی که شوهر با وجود تمکن مالی از پرداخت نفقه زن خود امتناع ورزد این عمل جرم بوده و مرتکب مستحق تحمل مجازات است. برای این منظور می بایست با مراجعه به دادسرای عمومی و انقلاب نسبت به طرح شکایت کیفری و طی نمودن مراحل قانونی آن اقدام نمایید.

سخن آخر اینکه؛ موسسه حقوقی دادآوران نستوه و گروه وکلای نستوه جهت ارائه مشاوره و قبول وکالت به صورت تخصصی، در دعاوی مربوط به اثبات مالکیت ملک در کنار شما خواهد بود. امیدواریم سرآغاز حرکتی باشیم؛ که شهروندان محترم به جای مراجعه به موسسات حقوقی تحت مدیریت افراد ناآگاه و غیر حرفه ای، بتوانند با اطمینان خاطر از خدمات حقوقی و وکالتی وکلای حرفه ای دادگستری برخوردار شوند. احتیاطاً تاکید می کنیم؛ با مراجعه به اهل فن و وکلای حرفه ای دادگستری، از نسخه پیچی افراد نا آگاه و غیر حرفه ای  که با دخالت های بی جا، حق خود و دیگران را تضیع می کنند پیشگیری نمایید.    

logo-samandehi