موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱
مشاوره حقوقی رایگان

سوال خود را بپرسید

تعویق صدور حکم

تعویق صدور حکم چیست؟

تعویق به معنای عقب انداختن امری است و در دکترین حقوقی، به معنای عقب انداختن اصدار حکم است. این امر با وجود شرایط قانونی و با ارفاق و مسامحه قانونگذار در مورد برخی مجرمان انجام می پذیرد. تعویق صدور حکم یک تأسیس حقوقی نوپا و بدیع و در راستای اهداف جرم شناسی در عدالت اجتماعی و حمایت از بزهکارانی است که در اثر عوامل مختلف مرتکب اعمال مجرمانه شده اند.

این تاسیس در جهت فردی کردن مجازاتها و در شرایط زیر قابل اعمال است:

بر اساس ماده 40 قانون مجازات اسلامی، در جرایم موجب تعزیر درجه شش تا هشت دادگاه می ‌تواند پس از احراز مجرمیت متهم با ملاحظه وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی و سوابق و اوضاع و احوالی که موجب ارتکاب جرم شده است، در صورت وجود شرایط زیر صدور حکم را به مدت شش ماه تا دو سال به تعویق اندازد:

  • وجود جهات تخفیف (مندرج در ماده 38 قانون مجازات اسلامی)
  • پیش‌ بینی اصلاح مرتکب
  • جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران
  • فقدان سابقه کیفری مؤثر

سابقه کیفری موثر چیست؟

محکومیتی است که محکوم را به تبع اجرای حکم، بر اساس ماده 25 این قانون از حقوق اجتماعی محروم می ‌کند. بر اساس ماده 25 قانون مجازات اسلامی محکومیت قطعی کیفری در جرائم عمدی، پس از اجرای حکم یا شمول مرور زمان، در مدت زمان مقرر در این ماده محکوم را از حقوق اجتماعی به عنوان مجازات تبعی محروم می ‌کند:

  •  هفت سال در محکومیت به مجازات های سالب حیات و حبس ابد از تاریخ توقف اجرای حکم اصلی
  •  سه سال در محکومیت به قطع عضو، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده بیش از نصف دیه مجنیٌ علیه باشد، نفی بلد و حبس تا درجه چهار
  •  دو سال در محکومیت به شلاق حدی، قصاص عضو در صورتی که دیه جنایت وارد شده نصف دیه مجنیٌ علیه یا کمتر از آن باشد و حبس درجه پنج

تبصره ۱ـ در غیر موارد فوق، مراتب محکومیت در پیشینه کیفری محکوم درج می شود لکن در گواهی های صادره از مراجع ذیربط منعکس نمی گردد مگر به درخواست مراجع قضائی برای تعیین یا بازنگری در مجازات.

تبصره ۲- در مورد جرایم قابل گذشت، در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی، اجرای مجازات موقوف شود، اثر تبعی آن نیز رفع می ‌شود.
تبصره ۳- در عفو و آزادی مشروط، اثر تبعی محکومیت پس از گذشت مدت‌های فوق از زمان عفو یا اتمام مدت آزادی مشروط رفع می ‌شود. محکوم در مدت زمان آزادی مشروط و همچنین در زمان اجرای حکم نیز از حقوق اجتماعی محروم می ‌شود.

انواع تعویق حکم کدامند؟

بر اساس ماده 41 قانون مجازات اسلامی تعویق به دو صورت ساده یا مراقبتی می باشد. در تعویق ساده مرتکب جرم کتباً متعهد می‌گردد که در زمان تعیین‌ شده توسط دادگاه، مرتکب جرمی نگردد و از نوع عملکرد او پیش ‌بینی گردد که در آینده نیز مرتکب جرم نخواهد شد. در تعویق مراقبتی به غیر ازشرایطی که برای تعویق ساده لازم است، مرتکب جرم متعهد می‌ شود اوامر و تدابیر تعیین شده توسطدادگاه را درطول مدت تعویق رعایت نماید یاانجام دهد.

همچنین مطابق تبصره یک ماده 41 قانون مجازات اسلامی، صدور قرار تعویق صدور حکم را به صورت غیابی ممکن نیست همچنین بر اساس تبصره ۲ این ماده، اگر متهم در بازداشت باشد، دادگاه بعد از صدور قرار تعویق صدور حکم، بلافاصله دستور آزادی متهم را صادر می‌کند. در این مورد دادگاه می ‌تواند تأمین مناسب أخذ کند. در هر صورت أخذ تأمین نباید به بازداشت مرتکب منتهی شود.

در تعویق مراقبتی چه تدابیری اتخاذ می شود؟

  •  حضور به‌ موقع در زمان و مکان تعیین ‌شده توسط مقام قضایی یا مددکار اجتماعی ناظر.
     ارایه اطلاعات، اسناد و مدارک تسهیل ‌کننده نظارت بر اجرای تعهدات محکوم برای مددکار اجتماعی
  •  اعلام هرگونه تغییر شغل، اقامتگاه یا جابجایی در مدت کمتر از پانزده روز و ارایه گزارشی از آن به مددکار اجتماعی
  •  کسب اجازه از مقام قضایی به منظور مسافرت به خارج از کشور

این تدابیر ممکن از سوی دادگاه همراه با برخی تدابیر معاضدتی، از قبیل معرفی مرتکب به نهادهای حمایتی باشد.

دستورات دادگاه برای تعویق صدور حکم چیست؟

  • - حرفه ‌آموزی یا اشتغال به حرفه ‌ای خاص
  • - اقامت یا عدم اقامت در مکان معین
  • - درمان بیماری یا ترک اعتیاد
  • - پرداخت نفقه افراد واجب ‌النفقه
  • - خودداری از تصدی تمام یا برخی از وسایل نقلیه موتوری
  • - خودداری از فعالیت حرفه‌ای مرتبط با جرم ارتکابی یا استفاده از وسایل مؤثر در آن
  • - خودداری از ارتباط و معاشرت با شرکا یا معاونان جرم یا دیگر اشخاص از قبیل بزه‌دیده به تشخیص دادگاه
  • - گذراندن دوره یا دوره های خاص آموزش و یادگیری مهارت‌های اساسی زندگی یا شرکت در دوره‌های تربیتی، اخلاقی، مذهبی، تحصیلی یا ورزشی

قرار تعویق صدور حکم چگونه لغو می شود؟

اگر متهم در طول مدت تعویق صدور حکم، مرتکب هر یک از جرائم مستوجب حد، قصاص، جنایات عمدی موجب دیه یا تعزیر تا درجه هفت گردد، دادگاه قرار تعویق صدور حکم را لغو کرده و اقدام به صدور حکم محکومیت می نماید. همچنین در صورت عدم اجرای دستورات دادگاه، قاضی می‌ تواند برای یک بار تا نصف مدت مقرر در قرار، به مدت تعویق اضافه یا حکم محکومیت صادر کند. در صورت لغو قرار تعویق صدور حکم و صدور حکم محکومیت، صدور قرار تعلیق اجرای مجازات نیز ممنوع خواهد بود.

بنابراین در این مورد دو فرض ممکن است:

الف- صدور حکم بر& محکومیت؛ این فرض در حالتی است که مرتکب از دستورات دادگاه برای بار دوم سرپیچی نموده و یا مرتکب جرایم مندرج در ماده 43 این قانون شود. لازم به ذکر است در صورت تبعیت نکردن مرتکب برای بار نخست از دستورات دادگاه سرپیچی کند همدادگاه در لغو قرار تعویق صدور حکم اختیار دارد.

ب- صدور حکم معافیت از مجازات؛ اگر مرتکب مقررات لازم را در مدت قرار رعایت نماید پس ازسپری شدن زمان تعویق با توجه به میزان تعهد مرتکب به اجرای اوامر و دستورات دادگاه، گزارش‌های مددکار اجتماعی و همین طور ملاحظه وضعیت مرتکب، دادگاه حسب مورد به تعیین کیفر یا صدور حکم معافیت از کیفر اقدام می ‌کند.

چه تفاوتی مابین معافیت از کیفر و برائت وجود دارد؟

در حالتی که متهم حکم برائت دریافت می کند، در واقع از نظر دادگاه وی مرتکب جرمی نشده و ادله ای مجرمانه ای علیه او یافت نشده است، لکن در معافیت از کیفر، مرتکب در واقع عمل مجرمانه را انجام داده است، لکن به دلیل شرایط خاص خانوادگی، فردی، اجتماعی و غیره از تحمل مجازات معاف می شود.

موسسه حقوقی دادآورا نستوه، مفتخر به ارائه کلیه خدمات حقوقی و در مورد تمامی زمینه های تخصصی به صورت کاملاً قانونی به شما عزیزان می باشد.

logo-samandehi