موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

جاسوسی رایانه ای

در فرهنگ حقوقی، جاسوسی عبارت است از جمع آوری پنهانی و در خفای اطلاعات مرتبط با مسائل سیاسی یا نظامی و یا اطلاعات مربوط به مردم آن کشور می باشد. این اطلاعات بایستی حساس و محرمانه باشد. البته به نظر می رسد که حساس بودن اطلاعات برای تحقق جرم جاسوسی کفایت می کند.

تعیین مصدایق جرم جاسوسی همواره مورد اختلاف حقوقدانان بوده است، حتی در قانون مجازات اسلامی نیز، جاسوسی به عنوان یک عنوان مجرمانه مستقل تبیین نشده و رفتارهای مجرمانه مشابه، در راستای جرم انگاری این عنوان مجرمانه در نظر گرفته شده است. آنچه واضح است این است که جاسوسی مفهومی گسترده و موسع است و برای تحقق رکن مادی آن نیازی به ارتکاب همه ارکان مادی این جرم نیست.

از نظر قانونگذار جرم جاسوسی دارای سه مرحله است که عبارتند از

  • شناسایی اطلاعات
  • جمع آوری اطلاعات
  • در اختیار بیگانگان نهادن اطلاعات به دست آمده

با وجود این، جرم جاسوسی مقید به حصول نتیجه نبوده و لازم نیست که تمام مراحل محقق گردد.

مواردی که در خصوص جاسوسی رایانه ای می بایست مد نظر قرار دهید عبارت است از

  • بهترین وکیل کیفری جرم جاسوسی کیست؟
  • دفاع در جرم جاسوسی چگونه است؟
  • برای دفاع در پرونده جاسوسی چه باید کرد؟
  • چه مواردی را می توان جاسوسی دانست؟
  • جاسوسی چگونه محقق می شود؟

ضمن مطالعه مطلب پیش رو می توانید با وکیل پرونده های کیفری در موسسه حقوقی دادآوران نستوه از طریق راه های ارتباطی معرفی شده در سایت و اخذ مشاوره اقدام نمایید.

در زمان حال و با توجه به همه گیر شدن و گسترش سریع رایانه ها در مراکز ملی، نظامی و امنیتی ونیز استفاده همگانی از آنها، جاسوسی از حالت سنتی خارج و در فضای سایبر محقق می گردد.

تفاوت جاسوسی سنتی با جاسوسی سایبری در این است که در فضایی که حجم غیر قابلی از داده ها وجود دارند، هر کاربری که روش های نفوذ را بداند از ضعف امنیتی سوء استفاده نموده و می تواند اقدام به ارتکاب جرم جاسوسی کند. لازم نیست که کاربر در استخدام دولت یا نهاد خاصی باشد. او می تواند هر کسی باشد. حتی ممکن است در ابتدا به قصد کنجکاوی وارد سیستم ها شده و اقدام او موجب تضرر به منافع ملی گردد.

جاسوسی رایانه ای و هک چگونه است؟

ورود به سیستم های رایانه ای، از جمله سیستم هایی که حاوی مطالب سری، محرمانه یا طبقه بندی شده است، متضمن نفوذ رایانه ای و یا هک است. بنابراین هک، رفتار مقدماتی و برای رسیدن به نتیجه جاسوسی رایانه ای می باشد.

جاسوسی رایانه ای در قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح چگونه است؟

جاسوسی رایانه ای، پیشتر و در قانون مجازات جرائم نیروهای مسلح و در ماده 131 این قانون پیش بینی شده بود.

بر اساس این قانون، هر گونه تغییر، حذف اطلاعات، تحریف، تقدم یا تاخیر تاریخ تاریخ حقیقی و نظایر آن که توسط نظامیان در سیستم رایانه و نرم افزارهای مربوط صورت گیرد و نیز اطلاعاتی از قبیل تسلیم اطلاعات طبقه بندی شده رایانه ای به دشمن یا افرادی که صلاحیت دسترسی به آن را ندارند، افشا غیر مجاز اطلاعات، سرقت اشیا دارای ارزش اطلاعاتی مانند سی دی یا دیسکت های حاوی اطلاعات یا معدوم نمودن آنها یا سوء استفاده های مالی که نظامیان به وسیله رایانه مرتکب می شوند جرم محسوب شده و حسب مورد مشمول مجازاتهای مندرج در این قانون می باشد.

همچنین اقداماتی از قبیل تسلیم اطلاعات طبقه بندی شده رایانه ای به دشمن، یا افرادی که صلاحیت دسترسی به آن اطلاعات را ندارند یا افشا غیر مجاز اطلاعات در این قانون جاسوسی جرم انگاری شده است. جاسوسی رایانه ای نظامیان، می تواند شامل اطلاعات سری نظامی سیاسی، صنعتی یا اقتصادی باشد.

جاسوسی رایانه ای در قانون جرائم رایانه ای چگونه است؟

در قانون جرائم رایانه ای، جاسوسی رایانه ای تنها در مورد داده های سری و محرمانه بوده و جاسوسی اقتصادی و صنعتی را در بر نمی گیرد. مگر اینکه اطلاعات صنعتی و تجاری مرتبط با امور نظامی یا سیاسی باشد. بر اساس ماده 3 قانون جرائم رایانه ای، هر کس به طور غیر مجاز به داده های سری در حال انتقال یا ذخیره شده در سیستم های رایانه ای یا مخابراتی  یا حامل های داده، مرتکب اعمال زیر شود، به مجازات های مقرر محکوم خواهد شد:

الف- دسترسی به داده های مذکور یا تحصیل آنها یا شنود محتوای سری در حال انتقال به حبس از یک تا سه سال یا جزای نقدی از بیست تا شصت میلیون ریال یا هر دو مجازات.

ب- در دسترس قرار دادن داده های مذکور برای اشخاص فاقد صلاحیت به حبس از دو تا 5 سال

ج- افشا یا در دسترس قرار دادن داده های مذکور برای دولت، سازمان، شرکت یا گروه بیگانه یا عاملان آنها به حبس از 5 تا 15 سال.

داده های سری چه داده هایی هستند؟

داده های سری فدیتاهایی هستند که افشای آنها به امنیت کشور یا منافع ملی لطمه می زند. بر اساس قانون آیین نامه نحوه تعیین داده های سری و نحوه طبقه بندی و حفاظت از آنها توسط وزارت اطلاعات با وزارت دادگستری، وزارت کشور وزارت ارتباطات و وزارت دفاع تهیه می شود.

جاسوسی رایانه ای توسط ماموران دولت چگونه است؟

بر اساس ماده 5 قانون جرائم رایانه ای، چنانچه ماموران دولتی که مسئول حفظ داده های سری مقرر در ماده 3 این قانون هستند و به آنها آموزش های لازم داده شده است یا داده ها یا سیستم های مذکور در اختیار آنها قرار گرفته است بر اثر بی احتیاطی، بی مبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به داده ها، حامل های داده یا سیستم های مذکور شوند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات و انفصال از خدمت از شش ماه تا دو سال و انفصال خدمت از شش ماه تا دو سال محکوم خواهند شد.

ارکان جرم جاسوسی رایانه ای چیست؟

الف- رکن مادی یا رفتار

در مرحله اول، مرتکب باید به سامانه های رایانه ای و مخابراتی که در آنها داده های سری نگهداری یا انباشت می شوند دست یابد. در مرحله دوم داده های سری را تحصیل یا شنود کرده و در مرحله سوم آن را در اختیاردولت ها یا نهادهای بیگانه یا کسانی قراردهد که شایستگی دسترسی به آنها را ندارند.

ب- موضوع جرم

موضوع جرم جاسوسی رایانه ای، داده ها و دیتاهای سری، طبقه بندی شده و محرمانه می باشد. (تشخیص سری بودن بر اساس نظر قاضی و کارشناس است)

ج- وجود علم و عمد

رفتار و عنصر مادی جاسوسی رایانه ای بایستی به صورت عمدی تحقق یابد. مگر در مورد موجب دسترسی شدن با اهمال و بی مبالاتی که به وجود عمد نیازی نمی باشد.

logo-samandehi