موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱
مشاوره حقوقی رایگان

سوال خود را بپرسید

جرم اختلاس چیست؟

جرم اختلاس چیست و چه مجازاتی خواهد داشت؟

اختلاس یکی از مواردی است که در چند سال اخیر بسیار شایع شده است. البته در مواردی نیز موضوع جرم شاید اختلاس باشد لیکن به دلیل عدم وجود عناصر تشکیل دهنده این جرم رای بر برائت صادر می شود. جرم اختلاس فقط مربوط به عده ای از افراد می شود که به موجب قانون رفتار آنان جرم انگاری شده است و تحت عنوان اختلاس مورد تعقیب قرار می گیرند. دفاع در دعوی اختلاس نیازمند دانش و تبحر می باشد و در صورت عدم وجود این دانش و تبحر می تواند آثار زیانباری را به همراه داشته باشد. اکیداً توصیه می گردد در دعاوی اختلاس از وکیل دادگستری متخصص در این دعاوی بهره مند گردید. مقاله پیش رو که در خصوص اختلاس اطلاعات جامع و کاملی را به خواننده تقدیم میدارد توسط دپارتمان حقوق کیفری گروه وکلای نستوه در موسسه حقوقی دادآوران نستوه تهیه و به اشتراک گذاشته می شود.

وقتی اسم اختلاس شنیده می شود بعد از رصد اخبار احتمالا سئوال هایی برای شما به وجود آمده مانند : اختلاس چیست؟ شرایط جرم اختلاس چیست؟ وکیل دفاع از جرم اختلاس در تهران کیست؟ وکالت در دعوی اختلاس چگونه است؟ بهترین وکیل دعوی اختلاس در تهران کیست؟ آدرس دفتر وکیل کیفری کار در تهران کجاست؟ عناصر تشکیل دهنده جرم اختلاس چیست؟ با مطالعه این مطلب می توانید پاسخ سوالات خود را دریابید.

عنصر قانونی جرم اختلاس :

قانونگذار در ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری جرم انگاری نموده است.

تعریف اختلاس :

اختلاس عبارت است از برداشتن یا تصاحب مالی که بر حسب وظیفه به مستخدم دولت یا در حکم مستخدم دولت سپرده شده باشد، اعم از آنکه به نفع خود یا دیگری باشد. پس وجه تشابه اختلاس با خیانت در امانت در عنصر سپردن است اما در جرم اختلاس عنصر سپردن به مستخدم دولت باید بر حسب وظیفه آن مستخدم صورت گرفته باشد. اگر مالی به مستخدم دولت سپرده شود اما بر حسب وظیفه آن مستخدم که در اداره یا سازمان متبوع خویش مشغول به کار می باشد آن مال یا وجه سپرده نشده باشد در این حال موضوع مشمول جرم اختلاس نخواهد بود در غیر این صورت میتوان عمل مرتکب را مشمول جرم خیانت در امانت دانست.

به طور مثال: مالی میبایست به کارمند امور مالی یک سازمان بر حسب وظیفه سپرده شود اما به کارمند امور فرهنگی آن سازمان سپرده میشود در اینجا عمل از شمول جرم اختلاس خارج است زیرا مال سپرده شده به کارمند مربوط بر حسب وظیفه سپرده نشده است. حال باید بررسی کرد که  کیفیت تصرف کارمند امور فرهنگی چگونه می باشد، اگر کارمند امور فرهنگی مال را به طور امانی تحویل گیرد می تواند جرم خیانت در امانت باشد. اگر مال را با مانور متقلبانه به دست آورد باشد می تواند جرم کلاهبرداری باشد. اگر مال با زور، قهر و غلبه به دست آورده باشد می تواند جرم اخاذی باشد. چنانچه مال ربوده شود می تواند سرقت قابل بررسی باشد.

عنصر مادی جرم اختلاس :

الف- رفتار مجرمانه اختلاس

بحثی که در اینجا وجود دارد، این است که آیا برداشت و تصاحب 2 جزء متفاوت از همدیگرند یا خیر. اصولاً گفته میشود که برداشت ناظر به وجوه نقد و تصاحب ناظر به تملک سایر اموال غیر از وجوه نقد میباشد. البته این تفکیک تصنعی است و ایده ایی حقوقی ندارد آنچه که ملاک است آنکه امین تصرف موقت خود را در حال امانی به تصرف دائمی تبدیل میکند، یعنی برخورد مالکانه با مال امانی می کند. مثل اینکه ماشین امانی را میفروشد یا کارمند بانک وجوه امانی سپرده شده به او را به حساب شخصی خویش واریز میکند که در هر مثال پیش گفته حکایت از برخورد مالکانه با مال امانی دارد، بنابراین تفکیک برداشت از تصاحب فاقد وجاهت قانونی است.

نکته :

بر اساس تبصره 1 ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاهبرداری،اتلاف عمدی مال امانی توسط مستخدم دولت جرم در حکم اختلاس محسوب می شود. توضیح آنکه مستخدم دولت که مال امانی را به طور عمدی تلف میکند در واقع، با آن مال برخورد مالکانه میکند به همین دلیل است که قانون گذار این رفتار را به عنوان اختلاس بلکه در حکم اختلاس قلمداد نموده است. همچنین اگر دقت کنیم برای تحقق جرم اختلاس نفع مرتکب یا شخص مورد نظر او شرع است اما در حالت اتلاف نفعی قابل تصرف نیست. به همین دلیل اتلاف عمدی این مال در حکم اختلاس به شمار میرود نه خود اختلاس.

ب: موضوع جرم اختلاس

با توجه به اینکه اختلاس جزء جرایم علیه اموال میباشد، موضوع جرم اختلاس نیز مال است علی رغم اختلاف نظرهایی که در خصوص اموال منقول یا غیر منقول مطرح میباشد نظر اکثریت حقوقدانان همانطور که در ماده 5 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری به مصادیق مال اشاره شده است فقط اموال منقول میباشد حتی اداره حقوقی قوه قضاییه نیز به این موضوع اشاره کرده است که مال منقول موضوع جرم اختلاس میباشد. حال موضوع اختلاس آیا فقط اموال دولتی را شامل میشود یا اموال اشخاص را هم در بر میگیرد؟ به صراحت ماده 5 یاد شده، مال موضوع اختلاس یا مال ذاتاً دولتی است یا مال اشخاصی است که به مستخدم دولت سپرده شده تا به تملیک دولت درآید. (اموال در حکم دولتی، مثل مالیات) نتیجه آنکه موضوع اختلاس فقط اموال دولتی است خواه ذاتاً دولتی خواه اموال در حکم دولتی باشد.

شخصیت  بزه کار و بزه دیده

در جرم اختلاس ویژگی مرتکب جرم از ارکان متشکله جرم محسوب میشود و به موجب ماده 5 یاد شده مرتکب جرم یا مستخدم دولت است یا شخص در حکم مستخدم دولت میباشد. مستخدم دولت شخصی است که در استخدام یکی از سازمان ها یا نهاد های دولتی است که از محل بودجه عمومی ارتزاق میکند.

اما شخص در حکم مستخدم دولت کسی است که در سازمان ها یا نهادهای عمومی غیر دولتی مشغول به کار است. مثل شهرداری، هلال احمر، بنیاد شهید و جانبازان، کمیته امداد و...

بنابراین به طور کلی تمامی بدنه قوای سه گانه اعم از مقننه مجریه و قضاییه مستخدم دولت محسوب می شود که نوع رابطه استخدامی نیز اعم از رسمی، پیمانی، قراردادی و روزمزد در اینجا ملاک نمی باشد. لازم به ذکر است که نهادهایی که زیر نظر ولی فقیه اداره می شوند مانند سازمان صداوسیما، ستاد اجرایی فرمان امام ، هرچند در ماده 5 مورد اشاره به آنها اشاره نشده است، اما مشمول قانون بزه اختلاس قرار میگیرند. چرا که در ماده 598 قانون تعزیزات به این نهادها اشاره شده که مشمول جرم تصرف غیر قانونی در اموال عمومی یا دولتی می گردد. بنابراین کارمندانی که در بخش خصوصی خدمات عمومی ارائه میدهند مانند دفاتر خدمات الکترونیک و پلیس +10 از شمول این جرم خارج اند. بزه دیده این جرم ( اختلاس ) قهراً دولت به عنوان شخص حقوقی بزه دیده میباشد و اشخاص حقیقی از شمول جرم اختلاس خارج اند.

ت- نتیجه مجرمانه اختلاس

در جرم اختلاس، نتیجه مجرمانه جزء جرایم مقید به نتیجه محسوب میشود که علاوه بر تحقق ضرر که در تمامی جرایم علیه اموال شرط وقوع جرم محسوب می شود. مستنداً به ماده 5 قانون مورد اشاره، نفع مرتکب یا شخص مورد نظر او علاوه بر تحقق ضرر نیز از شرایط لازم وقوع بزه می باشد. بنابراین می توان گفت که نفع مرتکب و ضرر دولت با هم هیچ ملازمه ایی نداشته و هرکدام باید جداگانه احراز شود.

موسسه حقوقی دادآوران نستوه با استفاده از بهترین و زبده ترین وکلای دادگستری در کنار شما می باشد. اختلاس از جمله جرایمی است که نیازمند دفاع توسط تیمی متخصص و کارآمد می باشد. دپارتمان حقوق کیفری گروه وکلای نستوه آماده ارائه خدمات حقوقی به هم وطنان عزیز می باشد. برای ارتباط با وکلای موسسه حقوقی دادآوران نستوه (موسسه حقوقی معتبر در ایران) هم اکنون با ما در ارتباط باشید.

logo-samandehi