موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

جرم جعل و کلاهبرداری

با سلام بر همراهان گرامی، گروه وکلای نستوه در تلاش است، در جهت پیشبرد معلومات کاربردی شما عزیزان در زمینه علم حقوقی  گام های موثر و جدی بردارد. از این جهت، مطالعه و دنبال کردن مقالات علمی تارنمای ما برای کلیه شهروندان محترم توصیه و تاکیید می گردد.

همواره این امکان وجود دارد، اشخاص در معرض اتهامات کیفری قرار بگیرند یا اینکه، قربانی جرائمی نظیر کلاهبرداری یا جعل واقع شوند. به همین منظور، داشتن اطلاعات کلی و عمومی در خصوص مسائل کاربردی و عملی برخی جرائم می تواند باعث پیشگیری از پیامدهای بعدی گردد.

در این مقاله ابتدا با بزه کلاهبرداری و جعل به صورت کلی و کوتاه آشنا می شویم و سپس بحث های بعدی را طرح و تشریح خواهیم کرد.

مواردی که در خصوص جعل و کلاهبرداری می بایست مد نظر قرار دهید عبارت است از

  • منظور از کلاهبرداری چیست؟
  • منظور از جعل چیست؟
  • شرایط تحقق کلاهبرداری چیست؟
  • شرایط تحقق جعل چیست؟

در صورت عدم دریافت پاسخ سوالات خود و همچنین جهت دریافت مشاوره تخصصی می توانید هم اکنون با وکیل متخصص امور کیفری در موسسه حقوقی دادآوران نستوه از طریق شماره تلفن های موجود در سایت ارتباط برقرار نمایید.

جرم کلاهبرداری چیست؟

کلاهبرداری از جمله جرائم مربوط به اموال و مالکیت می باشد. در این جرم، شخص کلاهبردار با استفاده از وسیله یا ابزاری متقلبانه و فریب قربانی اقدام به بردن مال متعلق به وی می نماید. به اصطلاح حقوق دانان، عنصر مادی این بزه متشکل از به کار گیری وسیله متقلبانه، فریب و اغفال قربان جرم و بردن مال متعلق به دیگری می باشد.

با آوردن مثالی موضوع را روشن می کنیم. فرض نمایید، شخص الف، با در دست داشتن یک کارت تقلبی مربوط به سازمان هلال احمر، به منازل شهروندان مراجعه نماید. سپس با توسل به کارت شناسایی جعلی و مانورهای متقلبانه با فریب شهروندان خود را از اعضای انجمن هلال احمر معرفی کرده و با سوء نیت اقدام به جمع آوری مبالغی وجه نقد نماید.

در مثال بالا شخص الف مرتکب بزه کلاهبرداری شده است. در مورد دیگر، فرض کنید، آقای الف با جعل اسناد و مدارک ساختگی و تاسیس دفتر، خود را نماینده مجاز فروش یکی از برندهای خودرو معرفی نماید. سپس با فریب مراجعه کنندگان و دریافت وجوه نقد متواری شود! این مثال نیز از موارد بزه کلاهبرداری محسوب می شود.

همواره دقت نمایید، برای ارتکاب بزه کلاهبرداری به کار گیری وسایل ساختگی و غیر واقعی و متعاقباً اغفال و فریب قربانی جرم لازم و ضروری است. دقت نمایید؛ صرف گفتن یک دروغ ساده و یا سوء استفاده از ساده لوحی قربانی جرم و بردن مال از مصادیق بزه کلاهبرداری تلقی نمی گردد. برای مثال، اگر شخص الف با گفتن یک دروغ ساده خود را سفیر کشور فرانسه معرفی نماید و سپس مبالغی را جهت تهیه ویزا آن کشور از مال باخته ساده لوح کسب نماید، تطبیق عمل وی با بزه کلاهبرداری بسیار دشوار و بعضا بعید خواهد بود.

باید گفت، برای تحقق بزه کلاهبرداری شرایط دیگری نیز باید موجود باشد. از جمله این شرایط، سوء نیت مرتکب در به کار گیری وسیله متقلبانه جهت اغفال و فریب قربانی جرم می باشد. یعنی کلاهبردار باید، با علم و آگاهی وسیله ساختگی و متقلبانه را جهت فریب قربانی خود استفاده و به کار گیرد. در صورت عدم وجود شرط پیش گفته، کلاهبرداری احراز نمی گردد. همچنین، شرط بعدی بردن مال متعلق به دیگری است. در واقع، کلاهبردار باید تمامی کارهای فوق را برای بردن مال متعلق به دیگری مرتکب شود. پس اگر شخصی با به کار گیری وسایل متقلبانه نقشه به چنگ آوردن مال متعلق به خود را از تصرف دیگری بکشد اقدام وی قابل انطباق با بزه کلاهبرداری نخواهد بود.

مجازات کلاهبرداری چیست؟

در صورت احراز و اثبات بزه کلاهبرداری، مرتکب این جرم به رد مال- منظور بازگرداندن مال تحصیل شده از طریق کلاهبرداری به مالک آن است-، پرداخت جزای نقدی و حبس محکوم خواهد شد. مجازات حبس برای کلاهبرداران بعضا بسیار سنگین بوده و می تواند تا سقف ۱۰ سال زندان را در بر داشته باشد. با این توضیح که، کلاهبرداری می تواند ساده یا مشدد باشد. کلاهبرداری ساده تا سقف ۷ حبس مجازات دارد. اما کلاهبرداری به نحومشدد تا سقف ۱۰ سال حبس مجازات خواهد داشت.

کلاهبرداری مشدد چیست؟

در جواب می گوییم، تحت شرایطی کلاهبرداری مشدد خواهد بود. موارد کلاهبرداری مشدد در قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس، ارتشاء و کلاهبرداری تصریح گردیده است‌. برای نمونه، در صورتی که کلاهبرداری از طریق تبلیغ در رسانه های جمعی نظیر رادیو، تلویزیون، اینترنت و ... انجام شود کلاهبرداری به صورت مشدد انجام گرفته است. یا در مورد دیگر، شخص کلاهبردار برای جلب اعتماد قربانی خود را کارمند دولت معرفی می کند، در این مورد نیز کلاهبرداری مشدد بوده و مجازات آن نسبت به کلاهبرداری ساده سنگین تر محاسبه می شود.

جعل چیست؟

از دیگر جرائم شایع در جامعه بزه جعل و استفاده از سند مجعول می باشد.

اگر بخواهیم، تعریفی ساده و قابل فهم از بزه جعل ارائه دهیم باید گفت: دگرگون کردن حقیقت،- در صورتی که با سوء نیت همراه باشد- در یک سند واقعی یا ساختن یک سند جعل محسوب می گردد. به تعبیر دیگر، شخص جاعل با دست بردن در نسخه اصیل یک سند- اعم از عادی یا رسمی - تغییرات مدنظر خود را اعمال می کند و موجب می شود سند مجعول دارای محتوایی متفاوت نسبت به گذشته داشته باشد. برای مثال، مبلغ سند را از ۲۰۰ ریال به ۳۰۰ ریال تغییر می دهد یا ذینفع سند را از حسن به حسین تغییر می دهد یا امضای شخصی را در ذیل سند نقاشی می کند و به این نحو صاحب امضا را متعهد یا مدیون جلوه می دهد. همه این موارد از مصادیق جرم جعل است. لازم است بگوییم، ارتکاب بزه جعل صرفاً با اعمال تغییر یک سند از پیش موجود تحقق نمی یابد. بلکه این امکان وجود دارد، جاعل سندی را که وجود خارجی ندارد بسازد و بدین صورت بزه جعل محقق شود. مانند ساختن گواهی پایان خدمت سربازی، آن هم برای کسی که هیچگاه به خدمت وظیفه اعزام نشده است!

مع ذلک، برای تحقق بزه جعل وجود شرایط دیگری نیز لازم و ضروری می باشد. از جمله اینکه، وجود عنصر ضرری باید محرز شود. در واقع، سند مجعول باید قابلیت اضرار به اشخاص جامعه را داشته باشد. در نتیجه دست کاری و ایجاد تغییر در یک صفحه از کپی شناسنامه عنوان بزه جعل را نخواهد داشت. زیرا، کپی یک سند، قابلیت ارائه در مراجع رسمی را نداشته و متعاقبا دست کاری در آن موجب ضرر غیر نخواهد شد.

در خصوص مجازات جعل به صورت کوتاه باید گفت، مجازات این بزه در حالات مختلف متفاوت می باشد. چراکه، جعل در اسناد عادی و رسمی دارای مجازات های گوناگونی است. همچنین جعل در برخی اسناد رسمی موجب تحمل مجازات بیشتری نسبت به سایر اسناد رسمی می گردد.

کلاهبرداری و جعل

در صورتی که یک فرد، شخصا اقدام به جعل یک سند و متعاقبا کلاهبرداری به وسیله آن سند نماید، عمل وی جعل و کلاهبرداری محسوب می گردد. اما، در صورتی که جاعل شخصی غیر از کلاهبردار باشد،هر یک از مرتکبین به مجازات بزه ارتکابی -حسب مورد جعل یا کلاهبرداری- محکوم خواهند شد.

فرض کنید، الف، شخصا سندی را جعل نماید. سپس با آن سند و انجام دیگر مانورهای متقلبانه موجب اغفال شخص ب گردد. در اینجا، الف مرتکب جعل و کلاهبرداری شده است. مجازات شخص الف بر حسب مقررات تعدد جرم تعیین خواهد شد. پس ملاحظه گردید ارتکاب بزه جعل و کلاهبرداری ه صورت توامان قابل تحقق است.

جهت برخورداری از خدمات وکالتی و مشاوره ای با گروه وکلای نستوه تماس بگیرید.

logo-samandehi