موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

رفتار خلاف شأن قاضی

در مواردی مشاهده می گردد، همکاران نسبت بدین موضوع که بعضی از قضات محترم در خصوص شأن وکلا، رعایت ادب و احترام را نداشته و بعضاً با رفتار مذموم (فرهنگ فارسی معین (مَ) [ ع . ] (اِمف .) نکوهیده ، سرزنش شده، لغت‌نامه دهخدا مذموم . [م َ ] (ع ص ) آنکه او را بد گفته باشند. (غیاث اللغات). ناپسند. ناپسندیده . ناستوده . نکوهیده) موجبات ناراحتی و در مواردی نیز موجب توهین به آنان می گردد، ابراز ناراحتی می نمایند. از این رو بر آن شدیم مطلبی در خصوص رفتار خلاف شأن قضایی جهت استفاده همکاران تهیه نماییم، چنانچه در مواردی با اینگونه رفتار خلاف قانون روبرو شوند بتواند ضمن تقاضای رسیدگی به تخلف در دادسرای انتظامی قضات، در مواردی که اینگونه رفتار از لحاظ قانونی جرم انگاری شده است در دادسرای کارکنان دولت اقدام به طرح دعوی نمایند.
به موجب بند 6 ماده 17 قانون نظارت بر رفتار قضات و تبصره آن مرتکبان انجام این تخلف را به یکی از مجازات های انتظامی درجه هشت تا سیزده با توجه به اهمیت و شرایط ارتکاب محکوم می گردند (6- رفتار خلاف شأن قضایی تبصره- رفتار خلاف شأن قضایی عبارت است از انجام هرگونه عملی که در قانون، جرم عمدی شناخته می شود و یا خلاف عرف مسلم قضات است به نحوی که قضات آن را مذموم بدانند)، که از سنگین ترین مجازات های انتظامی محسوب می شود.
با عنایت به ماده 13 قانون یاد شده، مجازات های انتظامی درجه هشت تا سیزده به بدین شرح است: (8- انفصال موقت از یک ماه تا شش ماه  9- انفصال موقت از شش ماه تا یک سال  10- خاتمه خدمت از طریق بازنشستگی با داشتن حداقل بیست و پنج سال سابقه و بازخرید خدمت در صورت داشتن کمتر از بیست و پنج سال سابقه  11- تبدیل به وضعیت اداری و در مورد قضات نظامی لغو ابلاغ قضائی و اعاده به یگان خدمتی  12- انفصال دائم از خدمت قضایی  13- انفصال دائم از خدمات دولتی) حال با عنایت به ماده۱۲ آیین نامه اجرایی قانون نظارت بر رفتار قضات: (منظور از عمل خلاف عرف مسلم قضات موضوع تبصره بند۶ ماده ۱۷ قانون هر فعل یا ترک فعلی است که موجب تخفیف جایگاه قاضی یا ایجاد بدبینی یا بی‌اعتمادی مردم نسبت به دستگاه قضایی گردد؛ مانند استعمال الفاظ نامناسب با شأن قضایی، تندخویی نسبت به مراجعین یا همکاران دفتری و قضایی، استفاده از لباس نامناسب و غیرمتعارف در ملاء عام یا محل کار، ارتباط نامتعارف با طرف پرونده وکلاء یا کارشناسان، همنشینی با افراد ناباب و کسانی که دارای سوء شهرت هستند).
در مواردی که قاضی محترم  اقدام به رفتار خلاف قانون می نماید می توان اقدام تنظیم صورتجلسه ای نمود و از حاضران به عنوان مطلع یا شاهد در اثبات وقوع تخلف یا بزه  چنانچه دارای وصف کیفری باشد استفاده نمود.
لازم به توضیح است مطابق ماده۱۳ آیین نامه اجرایی قانون نظارت بر رفتار قضات: (تعقیب انتظامی از حیث رفتار خلاف‌ شأن قضایی در جرائم عمدی موضوع بند۶ ماده ۱۳ قانون منوط به صدور حکم محکومیت قطعی در امر کیفری نمی‌باشد. لکن صرف محکومیت قطعی از سوی مرجع صالح کیفری برای تعقیب و کیفر انتظامی کافی است.

نمونه آراء دادگاه انتظامی قضات


1- توجهاً به گزارش و نظریه دادیار انتظامی مبنای کیفرخواست انتظامی شماره... اعمال و رفتار احصا شده در گزارش موصوف دلالت بر رفتاری دارد که مخالف حیثیت قضایی است و دفاعیات نامبرده به شرح لایحه دفاعی مؤثر در مقام نیست، بنا به مراتب دادگاه به استناد... آقای... را به سه ماه انفصال موقت از شغل قضایی محکوم می نماید، رای دادگاه وفق قوانین و مقررات قابل تجدیدنظر است.
2- توجهاً به گزارش و نظریه دادیار انتظامی مبنای کیفرخواست انتظامی شماره... درست است که آقای... رئیس سابق حوزه قضائی... از لحاظ کیفری تبرعه شده اما اعمال ارتکابی نامبرده من حیث المجموع خلاف شأن قضا است و دفاعیات نامبرده مؤثر در مقام نیست، بنا به مراتب دادگاه به استناد... آقای.... را به تنزل یک پایه قضایی محکوم می نماید، رای دادگاه وفق قوانین و مقررات قابل تجدیدنظر است.

پی نوشت:
به موجب تبصره 3 ماده واحده مصوبه مجمع تشخیص مصلحت نظام، در خصوص ‌انتخاب وکیل توسط اصحاب دعوی: (وکیل در موضع دفاع، از احترام و تأمینات شاغلین شغل قضا، برخوردار می‌باشد) و همچنین مطابق بند 4 قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی: (با دادخواهان و اشخاص در مظان اتهام و مرتکبان جرایم و مطلعان از وقایع و‌کلاً در اجرای وظایف محوله و برخورد با مردم، لازم است اخلاق و موازین اسلامی کاملاً‌ مراعات گردد).

logo-samandehi