موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

ضابطان دادگستری در پرتو قانون آیین دادرسی کیفری

ضابط دادگستری کیست؟

وظایف ضابطان دادگستری چیست؟ آیا تمام ماموران نیروی انتظامی ضابط محسوب می گردند؟ ضمانت اجرای عدم انجام تعهدات ضابطین چه میباشد؟ آیا ضابطین می توانند جهت تحقیقات به هر مکانی وارد شوند؟

ضابطان مامورانی هستند که که تحت نظارت و تعلیمات دادستان در کشف جرم ، حفظ آثار و علایم ،جمع آوری ادله وقوع جرم ، شناسایی و جلوگیری از فرار متهم و انجام تحقیقات مقدماتی و نیز ابلاغ اوراق و تصمیمات قضایی تحت نظر دادستان فعالیت می کنند .

ضابطان عام و خاص

همان افسران و درجه داران نیروی انتظامی  هستند که بایستی آموزش لازم را  باشند.

در کنار ضابطان عام ، ضابطان خاص وجود دارند که به موجب قوانین خاص و در حدود وظایف محوله ، ضابط دادگستری محسوب می شوند.

برای این که فرد ضابط دادگستری محسوب گردد بایستی علاوه بر وثاقت ، منوط به قراگیری مهارتهای لازم با گذراندن دوره های آموزشی زیر نظر مقام قضایی و کسب کارت ویژه ضابط دادگستری می باشد.بایستی توجه داشت که این کارت با کارت پرسنلی متفاوت است.

اگر کسی کار ضابطیت نداشته باشد ،تحقیقات وی بی اثر و بی اعتبار و عمل وی غیر قانونی است.

ارجاع امر ضابط گری ، از سوی مقام قضایی به مامورانی که طبق قانون ضابط محسوب نمی گردند ، موجب محکومیت انتظامی تا درجه 4 است.

باید در نظر داشت که امر کیفری فوریت دارد ،و ضابط بایستی سریعا امور محوله را انجام دهد.لکن اگر انجام آن میسر نبود ضابط  بایستی علت تعلل را به دادستان اعلام نماید.

گزارش ضابط در صورتی معتبر است که اولا بر خلاف اوضاع و احوال مسلم قضیهو ثانیا بر اساس ضوابط و مقررات قانونی تهیه شده باشد.

یکی دیگر از وظایف ضابط قبول شکایات کتبی یا شفاهی در تمام اوقات می باشد.همچنین ضابط مکلف است شاکی را از حق درخواست خدمات مشاوره و درخواست  جبران خسارت آگاه سازد.

ضابطان بر طبق اصل محرمانه بودن مرحله تحقیقات مقدماتی ، بایستی هویت اشخاص دخیل در پرونده را جز در مواردی که در قانون تعیین شده است محفوظ نگاه دارد .

لازم به ذکر است که اخذ انواع تامین کیفری صرفا توسط مقام قضایی مقدور است و ضابطان حق تعیین و اخذ هیچ نوع تامینی را ندارند.

بر خلاف  اینکه در جرایم مشهود ضابط بایستی کلیه اقدامات را جهت جلوگیری از فرار متهم ،تبانی ، اختفا متهم به عمل آورند و تحقیقات لازم را انجام می دهند و نتایج را بایستی به دادستان اعلام کنند ف در جرایم غیر مشهود بایستی ابتدا موضوع را  به دادستان جهت کسب تکلیف اعلام نماید.

اگر نگهداری متهم ضرورت پیدا کند موضوع باید سریعا به استحضار دادستان برسد  و متهم فورا از اتهام انتسابی  و ادله آن با خبر شود و به هر حال ، ضابطین در هیچ صورت حق نگهداری متهم زاید بر 24 ساعت را ندارند.

اگر اطلاعاتی به دست ضابطان برسد و آن اطلاعات موثق نباشد ، بایستی قبل از اطلاع دادستانو بدون داشتن حق تفتیش و بازرسی یا احضار و جلب تحقیقات لازم را به عمل آورده و نتیجه آن را به دادستان اطلاع دهند.

ضابطان تنها در صورتی حق بازداشت متهم را دارند که قراین و امارات قوی دال بر ارتکاب جرم مشهود توسط متهم وجود داشته باشد.

اگر ضابطان در خارج از ساعات اداری فردی را تحت نظر قرار دهند بایستی  ظرف یک ساعت موضوع به اطلاع دادستان یا قاضی کشیک برسد.

در هر صورت پس از تحت نظر قرار گرفتن متهم ظرف یک ساعت بایستی موضوع و علت تحت نظر قرار گرفتن به دادسرای صالح اعلام گردد.

پس از بازداشت متهم ، یکی از وظایف ضابطین فرهم آوردن امکان ارتباط  فرد دستگیر شده با خانواده یا آشنایان است.مگر تشخیص ضروری عدم استفاده شخص از امکان ارتباطی مانند تلفن است که این موضوع باید به اطلاع مقام قضایی برسد.

همچنین ضابط مکلف است حقوق مندرج در قانون آیین دادرسی کیفری را کتبا به شخص بازداشت شده اطلاع دهد.

یکی دیگر از وظایف ضابطین بازرسی اشیا واماکن می باشد.بازرسی اشیا و اماکن با مجوز قضایی موردی و مخصوص ممکن است حتی اگر ضابط به طور کلی تحقیقات را بر عهده داشته باشد ، باز هم برای بازرسی اسیا و اماکن مجوز خاص مورد نیاز است.

اگر ضابط در حین بازرسی آثار یا ادوات موضوع جرم دیگری را مشاهده کرد که تهدید کننده امنیت یا آسایش عمومی جامعه بود بایستی ضمن تنظیم صورتمجلس موضوع را به مرجع قضایی صالح اطلاع داده و بر مبنای دستور وی عمل کند.

به هر حال ضابط مکلف است هنگام ورود به اماکن تعطیل و بسته اوراق ضابطیت خود را نشان داده و مراتب را در صورتمجلس قید کند.اگر شخص از رویت امتناع کرد موضوع صورتمجلس شده و بازرسی ادامه می یابد..

یکی دیگر از وظایف مهم ضابطان ، شماره گذاری اوراق و سایر مدارک است.مشابه این تکلیف در دادسرا هم وجود دارد .

به هر حال مفاد قانون حقوق شهروندی و آرادیهای مشروع در بایستی در همه حال رعایت گردد.و به طور کلی انجام تحقیقات باید مطابق ترتیبات و قواعدی باشد که برای تحقیقات مقدماتی مقرر است.

logo-samandehi