موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

هیئت منصفه مطبوعات

بر اساس اصل یک ‌صد و شصت و هشتم  قانون اساسی کشورمان، دادگاه‌های مطبوعات باید با حضور هیئت ‌منصفه تشکیل گردد. بر همین اساس قانون مطبوعات فصلی را به چگونگی تشکیل و عملکرد هیئت‌ منصفه مطبوعات اختصاص داده است.

اعضای هیئت‌ منصفه مطبوعات، هر دو سال یک‌ بار، توسط هیئتی مرکب از رئیس قوه قضاییه یا نماینده‌ی وی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس شورای اسلامی شهر، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی و نماینده شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه سراسر کشور انتخاب می‌شوند و در شهرستان‌ها این وظیفه بر عهده هیئتی شامل نماینده رئیس قوه قضاییه، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی، رئیس شورای اسلامی شهر مرکز استان، رئیس سازمان تبلیغات و امام‌ جمعه مرکز استان یا نماینده وی می‌باشد.

تعداد اعضای هیئت ‌منصفه در تهران بیست ‌و یک نفر و در شهرستان‌ها 14 نفر است که از بین اقشار مختلف مردم برگزیده می‌ شوند، این اعضا باید واجد شرایطی باشند؛ ازجمله متأهل و دارای حداقل سی سال سن باشند، فاقد سابقه محکومیت مؤثر کیفری باشند و به امانت، صداقت و حسن شهرت اشتهار داشته باشند و دارای صلاحیت علمی و آشنا با مسائل فرهنگی و مطبوعاتی نیز باشند.

پس از انتخاب اعضای هیئت‌منصفه، مراتب توسط رئیس‌ کل دادگستری استان به اعضا ابلاغ می‌گردد و برای شرکت اعضا در دادگاه رسیدگی‌ کننده به جرائم مطبوعاتی، حداقل یک هفته قبل از زمان رسیدگی از تمامی اعضای هیئت ‌منصفه، برای حضور در جلسه‌ ی دادگاه دعوت به عمل می‌آید و دادگاه با حضور حداقل هفت نفر از اعضای هیئت ‌منصفه رسمیت خواهد داشت و ملاک تصمیم‌ گیری این هیئت نیز اکثریت آراء می‌باشد.

باید توجه داشت، هریک از اعضای هیئت‌ منصفه به علت وجود عذر موجه نتواند در جلسه دادگاه حضور یابد، موظف است دو روز قبل از جلسه‌ ی دادرسی عذر خود را کتباً و به‌ طور مستقل به اطلاع دادگاه برساند، در غیر این صورت عذر وی غیرموجه محسوب می ‌گردد و چنانچه بدون عذر موجه در دو جلسه متوالی یا پنج جلسه متناوب دادگاه حاضر نشود یا از شرکت در اتخاذ تصمیم خودداری نماید، با حکم دادگاه رسیدگی ‌کننده به دو سال محرومیت از عضویت در هیئت ‌منصفه محکوم می‌شود.

منظور از عذر موجه نیز همان است که در قانون آیین دادرسی، احصا گردیده است. پس از ختم رسیدگی، اعضا هیئت ‌منصفه، به شور پرداخته و نظر کتبی خود را در پاسخ به دو سؤال به دادگاه اعلام می‌کنند؛ اول اینکه متهم بزهکار است یا خیر و دوم آنکه در صورت بزهکاری، مستحق تخفیف است یا خیر. پس از اعلام نظر هیئت‌ منصفه، دادگاه در خصوص مجرمیت یا برائت متهم اتخاذ تصمیم می ‌نماید و اقدام به صدور رأی می‌نماید. اگر نظر هیئت‌ منصفه بر بزهکاری نیز باشد، دادگاه می ‌تواند رأی به برائت متهم صادر کند و درصورتی ‌که رأی به بزهکاری وی دهد، این رأی قابل تجدیدنظرخواهی است، اما در مرحله تجدیدنظرخواهی، حضور هیئت ‌منصفه لازم نیست.

به قلم خدایار سعید وزیری، پژوهشگر دوره دکتری حقوق

logo-samandehi