موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱
مشاوره حقوقی رایگان

سوال خود را بپرسید

وکیل قصور پزشکی

با سلام و درود بر شما دوستان و همراهان گرامی

در این مطلب که توسط تیم تحریریه گروه وکلای نستوه تنظیم و ارائه می گردد، به شرح و بیان یکی از موضوعات حقوقی تحت عنوان وکیل قصور پزشکی خواهیم پرداخت. امیدواریم این مطلب مورد مطالعه استفاده شما واقع گردد.

بیشتر بدانید: مراحل شکایت از پزشک چیست؟

مواردی که در خصوص قصور پزشکی می بایست مد نظر قرار دهید عبارت است از

  • پزشک در چه صورتی دارای مسئولیت کیفری می باشد؟
  • قصور پزشکی با تقصیر چه تفاوتی دارد؟
  • مسئولیت کیفری و انتظامی پزشک چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
  • مرجع صالح به منظوررسیدگی به جرائم کیفری پزشکی کجاست؟
  • در پرونده های مربوط به قصور پزشکی چگونه وکیل خود را انتخاب نماییم؟

۱ . خوب میدانیم، هر شغلی دارای اهمیت و کارکرد مخصوص به خود می باشد. اما شغل پزشکی از دیرباز دارای اهمیت ویژه و احترام به سزایی در بین آحاد مردم داشته و دارد. شاید یکی از دلایل آن ارتباط مستقیم شغل پزشکی با جسم و جان و به طور کلی حیات مردم می باشد. از این رو بدیهی است، مسئولیت یک پزشک در قبال خدماتی که به واسطه شغل خود ارائه می دهد، بسیار سنگین تر از سایر مشاغل باشد. مضافا اینکه مراجع نظارتی بر کار پزشکان و به طور کلی قوانین و مقررات می بایست مراقبت بیشتری بر عملکرد یک پزشک داشته باشند. در کشور ایران نیز همانند سایر نقاط جهان نظارت بر عملکرد پزشکان بسیار وسیع و دامنه آن در قوانین قابل رویت و مشاهده خواهد بود.

در این مطلب تا آنجا که برایمان مقدور باشد سعی می نماییم، به تشریح  مسئولیت کیفری در اعمال و اقدامات پزشکی بپردازیم. پیش از شروع بحث می بایست بدانید؛  در صورتی که یک پزشک در اقدامات درمانی خود مرتکب قصور یا تقصیر شود، بر حسب مورد  مسئولیت‌های کیفری یا انتظامی در انتظار وی خواهد بود. حال باید دید یک پزشک در چه صورتی به واسطه‌ی انجام اقدامات درمانی خود دارای مسئولیت‌های کیفری خواهد بود. با ذکر مثالی موضوع را روشن می‌کنیم. فرض کنید؛ شخصی به واسطه مشکلات مربوط به بینایی،  به یک پزشک متخصص در حوزه  جراحی چشم مراجعه می نماید، در صورتی که پزشک درمان  بیمار را متوقف بر عمل جراحی  تشخیص دهد و متعاقبا در حین عمل جراحی بر اثر عدم رعایت نظامات پزشکی و درمانی یا به اصطلاح قصور یا تقصیر موجب آسیب به چشم بیمار گردد، از این حیث دارای مسئولیت کیفری می باشد. شاید برایتان این سوال مطرح شود، پزشک در چه صورتی دارای مسئولیت کیفری خواهد بود؟ و مهم تر اینکه رکن قانونی جرائم پزشکی کجاست؟

 در پاسخ به این پرسش می بایست به مواد ۴۹۵ و ۴۹۶ قانون مجازات اسلامی مراجعه گردد. به جهت سهولت در مطالعه و آشنایی شما با مقررات قانونی بخش هایی از مواد فوق را در ذیل  تصریح می کنیم.

ماده ۴۹۵ می گوید: (هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام می‌دهد موجب تلف یا صدمه بدنی گردد، ضامن دیه است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی  و موازین فنی باشد، یا اینکه قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود و چنانچه اخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا مجنون بودن او معتبر نباشد و یا تحصیل برائت از او به دلیل بیهوشی و مانند آن ممکن نگردد برائت از ولی مریض تحصیل می شود.

مطلب مرتبط :  قتل غیر عمد ناشی از قصور پزشک

تبصره۱ - در صورت عدم قصور یا تقصیر پزشک در علم و عمل برای وی ضمان وجود ندارد هر چند برات اخذ نکرده باشد).

ماده ۴۹۶ می‌گوید: (پزشک در معالجات ای که دستور انجام آن را به مریض یا پرستار و مانند آن صادر در صورت تلف یا صدمه بدنی ضامن است مگر آنکه مطابق ماده ۴۹۵ این قانون عمل نماید).

با توجه به مقررات  مواد ۴۹۵ و ۴۹۶ قانون مجازات اسلامی باید ببینیم پزشک در چه صورتی مسئولیت کیفری دارد. بدیهی است، در صورتی که پزشک به واسطه اقدامات درمانی یا اعمال جراحی که انجام می دهد عامدا موجب تلف یا صدمه بدنی شود، مطابق قانون مجازات اسلامی و مقررات مربوط به جنایات عمدی قابل تعقیب و مجازات خواهد.  در فرضی که  پزشک بر اثر عمد  مرتکب تلف یا صدمه بدنی نمی‌ شود اما قصور یا تقصیر وی در اقدامات درمانی یا اعمال جراحی موجب تلف یا صدمه بدنی بر بیمار می شود در این فرض نیز پزشک دارای مسئولیت کیفری می باشد.

بیشتر بدانید: دادسرای امور پزشکی 

در اینجا شاید این سوال برایتان پیش آید، قصور با تقصیر چه فرقی دارد؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت: قصور ترک فعل یا به نوعی کوتاهی و عدم انجام وظیفه از سوی پزشک است. اما منظور از تقصیر ارتکاب فعل یا انجام اقداماتی می باشد که از حیث نظامات پزشکی نباید انجام شود با ذکر مثالی موضوع را روشن می‌کنیم. فرض نمایید، پزشک پس از انجام عمل جراحی در انجام مراقبت های پس از عمل کوتاهی و ترک فعل نماید، این مورد قصور محسوب می شود. منظور از تقصیر ارتکاب فعلی است، که از حیث نظامات پزشکی نباید انجام گیرد. نظیر آن که پزشک در حین عمل جراحی بدون علت خاصی بخشی از بدن بیمار را بشکافد. در مثال های مزبور بر فرض اثبات قصور یا تقصیر پزشک در مرجع صالح قضایی، محکومیت وی به پرداخت دیه صدمات و جراحات وارده محرز و مسلم خواهد بود.

بیشتر بدانید: شکایت از جراح زیبایی 

۲ . سوال دیگری که در این مطلب می بایست پاسخ دهیم اینکه، ارتکاب جرم کیفری از سوی پزشک چه تفاوتی با تخلفات انتظامی دارد؟ در پاسخ به این پرسش خواهیم گفت؛ در صورتی که پزشک در اثر قصور و تقصیر مرتکب فعل یا ترک فعلی‌شود که از حیث مقررات کیفری برای آن مجازات تعیین شده است مرتکب جرم شده و پس از رسیدگی از طریق مراجع قضایی کیفری محکوم به مجازات قانونی عمل ارتکابی  خود خواهد شد. اما در صورتی که پزشک مرتکب فعل یا ترک فعلی می‌شود که از حیث مقررات جزایی جرم نباشد اما عمل وی قابل تطبیق با تخلفات و نظامات داخلی سازمان نظام پزشکی کشور باشد از طریق مراجع انتظامی مربوطه قابل تعقیب خواهد بود. در مورد اخیر می گویند پزشک مرتکب تخلف شده است نه جرم.

۳ . سوال دیگری که در این مطلب می بایست پاسخ دهیم این که، مرجع صالح به منظور رسیدگی به جرایم پزشکی در اثر قصور و تقصیر کجاست؟ در پاسخ به این پرسش خواهیم گفت، با توجه به  مقررات قانون آیین دادرسی کیفری  به منظور رسیدگی به جرائم پزشکان که بر اثر قصور یا تقصیر مرتکب می‌شوند دادسرای عمومی و انقلاب و متعاقباً محاکم کیفری صالح خواهد بود. لازم به توضیح است در شهر تهران دادسرای تخصصی رسیدگی به جرایم پزشکی و دارویی دایربوده و به پرونده های مربوطه رسیدگی می کند.

بیشتر بدانید: وکیل شکایت از جراح بینی 

۴ . آخرین سوالی که در این مطلب به آن پاسخ خواهیم داد این که، در پرونده های مربوط به جرایم پزشکی و وکیل خود را چگونه انتخاب نماییم؟ در پاسخ به این پرسش می گوییم:  پرونده‌های مربوط به جرایم پزشکی از جمله پرونده های تخصصی حوزه حقوق کیفری به حساب می آید، در واقع صرف داشتن اطلاعات حقوقی و قضایی به منظور پیشبرد چنین پرونده های کافی نخواهد بود. وکیلی که در پرونده های مربوط به جرائم پزشکی مشارکت و مداخله می نماید می بایست علاوه بر تسلط به دانش حقوقی و قضایی نسبت به برخی از اصول و نظامات پزشکی نیز مسلط باشد، یا دست کم در این رابطه با پزشکان متخصص مشورت کرده و متعاقباً اقدامات حقوقی را معمول دارد. بدین منظور پیشنهاد می کنیم، در پرونده های مربوط به جرائم پزشکی پیش از هرگونه اقدام حقوقی و قضایی با گروه وکلای نستوه تماس بگیرید، گروه وکلای نستوه متشکل از وکلای مجرب و متخصص در حوزه جرایم مربوط به پزشکان همواره آماده و مشتاق است به عنوان وکیل یا مشاور در کنارتان باشد.

امیدواریم مطلب فوق که توسط تیم تحریریه گروه وکلای   تنظیم و ارائه گردید، مورد مطالعه و استفاده شما واقع شده باشد. شما می توانید از طریق راه های ارتباطی معرفی شده در این صفحه با گروه وکلای نستوه تماس بگیرید.

logo-samandehi