موسسه حقوقی دادآوران نستوه
ما همواره کنار شما هستیم
صداقتتخصصسلامت
شماره تماس (+۹۸) ۲۱ - ۲۲۸۸۱۹۵۱

کلاهبرداری رایانه ای

سلام بر دوستان و همراهان همیشگی. در این مطلب به شرح و بیان یکی از جرائم رایانه ای با عنوان "کلاهبرداری رایانه" می بپردازیم. هدف ازتهیه و ارائه مطالب کاربردی حقوقی در این صفحه ارتقاء سطح معلومات و آگاهی های شما شهروندان عزیز می باشد.

گروه وکلای نستوه امیدوار است، با همراهی شما بزرگواران در مسیری که قدم نهاده به طور دائم، مفید و مستمر گام بردارد. در این راستا لازم دیدیم، "کلاهبرداری رایانه ای" را که به نوعی از جرائم نوین و سایبری به حساب می آید توضیح دهیم.

مطالعه این مطلب می تواند واجد اهمیت بسزایی باشد، چراکه، امروزه با گسترش و اقبال عمومی نسبت به گذران اوقات در فضای مجازی بالا رفتن سطح ِگاهی نسبت به انواع جرائم رایانه ای حائز اهمیت بیشتری خواهد بود.

خوب واقفیم، این روزها فضای مجازی بخش لاینفک زندگی ما محسوب شده به نحوی که بسیاری از کارهای روزمره از طریق امکانات و ابزارهای فضای مجازی انجام می گیرد. از این رو، این امکان که در فضای مجازی مورد سوء استفاده کلاهبرداران قرار بگیریم بیش از پیش محتمل می باشد.

امروزه، بسیاری از ما خریدهای خود را بدون مراجعه حضوری به فروشگاه های واقع در شهر و از طریق فروشگاه های مجازی یا اینترنتی انجام می دهیم. این مهم خود مستلزم این امر است که اطلاعات بانکی خود را در اختیار درگاه های خدمات پرداخت که در سایت فروشگاه مربوطه تعبیه شده است قرار دهیم. پس این ریسک همواره ما را تهدید می کند که اطلاعات حسابمان در دسترس کلاهبرداران اینترنتی و رایانه ای قرار گیرد، به تعبیر دیگر، کلاهبرداران همواره با گسترانیدن دام منتظر اشتباهات و جهل ما نسبت به خریدهای اینترنتی خواهند بود تا در فرصتی مقتضی نسبت به خالی کردن حسابمان برآیند. پس داشتن اطلاعات اولیه در خصوص بزه کلاهبرداری رایانه ای که از سوی قانونگذار ما جرم انگاری شده است می تواند تا حدودی ( البته نه لزوماً) ما را از گزند اقدامات مجرمانه افراد سودجو در امان بدارد. با توجه به توضیحات بالا به بیان و شرح بزه "کلاهبرداری رایانه ای" می پردازیم.

مواردی که در خصوص وکیل کلاهبرداری رایانه ای می بایست مد نظر قرار دهید عبارت است از

  • منظور از کلاهبرداری رایانه ای چیست؟
  • مستند قانونی کلاهبرداری رایانه ای در کدام قانون است؟
  • کلاهبرداری رایانه ای چه تفاوتی با کلاهبرداری عادی دارد؟
  • مجازات کلاهبرداری رایانه ای چیست؟
  • بهترین وکیل کلاهبرداری رایانه ای در تهران کیست؟

ضمن مطالعه مطلب پیش رو می توانید هر زمان با ارتباط با وکیل متخصص کلاهبرداری رایانه ای اقدام به دریافت مشاوره نمایید.

۱ . سوال که در ابتدا باید مطرح نمود اینکه، مستند قانونی بزه "کلاهبرداری رایانه ای" در کدام قانون تصریح شده است؟

در پاسخ به این پرسش می گوییم، ماده ۱۳ قانون قانون جرائم رایانه ای که به انتهای قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات اضافه گردیده است مستند قانونی بزه موضوع بحث می باشد. این ماده در تعریف جرم "کلاهبرداری رایانه ای" می گوید: "هر کس به طور غیر مجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه، وجه یا مال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از بیست میلیون ریال تا یکصد میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد."

۲ . با توجه به ماده ۱۳ قانون، که در فوق نیز تصریح گردید، بزه "کلاهبرداری رایانه ای" تحت چه شرایطی تحقق می یابد؟ یا به تعبیر بهتر، رکن مادی این بزه در چه صورتی محقق می گردد؟

در پاسخ به این پرسش می گوییم، فرد مجرم به صورت غیر مجاز و به قصد کسب منافع مالی اقداماتی نظیر آنچه که در ماده تصریح شده است را انجام می دهد. در ذیل به بررسی این موارد خواهیم پرداخت.

وارد کردن:

برای نمونه شخص کلاهبردار به طور غیر مجاز و با هدف کسب سود مالی اقدام به وارد کردن اطلاعات حساب شما در درگاه پرداخت یک فروشگاه اینترنتی می نماید و از این طریق به ثبت سفارش خرید برای خود و خالی کردن حساب شما اقدام می نماید.

تغییر:

مثلاً فرد کلاهبردار اطلاعات حساب شما را تغییر داده و از این طریق موجبات اضرار به شما و نفع مالی به خود را فراهم می نماید. یا شخص تسهیلات گیرنده از بانک با تغییر در سیستم بانک، خود را از میزان واقعی کم تر مدیون جلوه می داد.

محو:

منظور این است، فرد کلاهبردار اطلاعات موجود را از بین برده به نحوی که اطلاعات از بین رفته دیگر قابل بازیابی نخواهد بود. مثلا با ورود به سامانه محرمانه بانک طلبکار، اسناد مربوط به مطالبات بانک را محو می نماید، طوری که دیگر قابلیت بازیابی را دارا نباشد.

ایجاد یا متوقف کردن یا مختل کردن داده:

فرض نمایید، قصد خرید از یک فروشگاه اینترنتی را دارید، در این صورت وجه پس از پرداخت الکترونیکی از حساب شما خارج می شود. اما برای اینکه وجه به حساب فروشنده واریز شود مدت زمانی به طول می انجامد.در اینجا فرد کلاهبردار با متوقف کردن داده های رایانه ای (انتقال وجه از حساب شما به فروشنده) وجه را به حساب خود یا شخص مدنظرش هدایت می کند.

۳ . سوالی که مناسب است در اینجا مطرح کنیم اینکه، کلاهبرداری رایانه ای چه تفاوتی با کلاهبرداری عادی دارد؟

باید گفت، مطابق مقررات قانون تشدید مجازات مرتکبین اختلاس، ارتشاء و کلاهبرداری، فرد کلاهبردار با توسل به وسایل متقلبانه و مانورهای فریبکارانه موجبات اغفال و فریب قربانی را موجب شده و سپس مال متعلق به وی را تصاحب می کند. در قانون اخیرالذکر صرفا از مال سخن به میان آمده است، یعنی موضوع جرم مال متعلق به دیگری می باشد.

حال آنکه، در خصوص کلاهبرداری رایانه ای موضوع متفاوت می باشد. در کلاهبرداری رایانه ای موضوع جرم یا به اصطلاح آنچه که مورد تحصیل مرتکب قرار می گیرد فراتر از مال می باشد. به توجه به صراحت ماده ۱۳ قانون جرائم رایانه ای آنچه که می تواند موضوع این جرم واقع شود شامل مال، منفعت، خدمات و امتیازات مالی خواهد بود. منظور از مال و منفعت روشن است. مال نظیر خانه، پول، طلا، اتومبیل و غیره خواهد بود. در مورد منفعت نیز می توان منافع یک باب خانه معین جهت سکونت را مثال زد. در خصوص خدمات باید گفت، منظور هر خدمتی می باشد که از سوی اشخاص حقیقی یا حقوقی ارائه گردد، نظیر مشاوره حقوقی یا تحصیلی. در مورد امتیاز نیز باید گفت، مثلا امتیاز واردات یا صادرات کالای خاص.

پس ملاحظه می کنید، موضوع جرم کلاهبرداری رایانه ای وسیع تر از کلاهبرداری معمولی خواهد بود. با ذکر مثالی موضوع را روشن می کنیم، فرض نمایید شخصی با توسل به وسایل متقلبانه خدمات مشاوره ای از یک فرد متخصص نظیر پزشک یا وکیل دادگستری را کسب نماید،یا همین فرد با توسل به یک وسیله متقلبانه امتیاز ورود به یک ورزشگاه و تماشای مسابقه فوتبال را کسب نماید. در این مثال ها کلاهبردار به حساب آوردن مرتکب کار دشوار و تا حدودی غیر ممکن می باشد. ( البته عمل مرتکب می تواند مشمول سایر عناوین جزائی شود که این بحث دیگری است)

حال فرض کنید، اقدامات فوق از طریق کلاهبرداری رایانه ای محقق شود، به تعبیر بهتر خدمات یا امتیارات بالا از طریق عمل کلاهبرداری رایانه ای تحصیل شود، حال دیگر در کلاهبردار دانستن مرتکب تردیدی وجود نخواهد داشت.

در پایان این مطلب تاکید می کنیم، گروه وکلای نستوه ضمن تهیه و ارائه مطالب مفید و کاربردی علم حقوق آماده است به عنوات وکیل یا مشاور در کنارتان باشد.

logo-samandehi